Esperanto - 歷史𠊝𢷮

Trong Dang𠓨𣅶23:53、𣈜7𣎃4𢆥2025

2025-04-07T23:53:41Z

←番版𫇰		番版𣅶06:53、𣈜8𣎃4𢆥2025
𣳔19：		𣳔19：
	\| creator = [[L. L. Zamenhof]]		\| creator = [[L. L. Zamenhof]]
	\| created = 1887		\| created = 1887
	\| setting = ~~Quốc tế: gần như mọi nơi trên thế giới~~		\| setting = 國際：𧵆如𤗆坭𨑗世界
	\| posteriori = [[Ngôn ngữ tại châu Âu#Ngữ hệ Ấn-Âu\|Ngữ hệ Ấn-Âu tại châu Âu]],{{clarify\|date=December 2023}} phần lớn từ vựng có nguồn gốc từ [[nhóm ngôn ngữ Rôman]]		\| posteriori = [[Ngôn ngữ tại châu Âu#Ngữ hệ Ấn-Âu\|Ngữ hệ Ấn-Âu tại châu Âu]],{{clarify\|date=December 2023}} phần lớn từ vựng có nguồn gốc từ [[nhóm ngôn ngữ Rôman]]
	\| script = [[Chữ Latinh]] ([[Bảng chữ cái Esperanto]])<br />[[Esperanto Braille]]		\| script = [[Chữ Latinh]] ([[Bảng chữ cái Esperanto]])<br />[[Esperanto Braille]]
𣳔30：		𣳔30：
	\| image = Flag of Esperanto.svg{{!}}border		\| image = Flag of Esperanto.svg{{!}}border
	\| imagescale = 0.7		\| imagescale = 0.7
	\| imagecaption = [[~~Cờ Esperanto~~]]		\| imagecaption = [[旗Esperanto]]
	\| sign = [[Bảng chữ cái ký hiệu tay Esperanto\|Signuno]]		\| sign = [[Bảng chữ cái ký hiệu tay Esperanto\|Signuno]]
	\| glotto = espe1235		\| glotto = espe1235
𣳔37：		𣳔37：
	\| mapcaption = [[Esperantujo]]: Số thành viên [[Hiệp hội Esperanto toàn cầu\|UEA]] trên mỗi một triệu người vào năm 2020. {{Col-begin}}		\| mapcaption = [[Esperantujo]]: Số thành viên [[Hiệp hội Esperanto toàn cầu\|UEA]] trên mỗi một triệu người vào năm 2020. {{Col-begin}}
	{{Col-2}}		{{Col-2}}
	{{legend\|#aaaaaa\|~~không có~~}}		{{legend\|#aaaaaa\|空固}}
	{{legend\|#d7f4d7\|< 0.5}}		{{legend\|#d7f4d7\|< 0.5}}
	{{legend\|#afe9af\|0.5}}		{{legend\|#afe9af\|0.5}}
𣳔48：		𣳔48：
	{{Col-end}}		{{Col-end}}
	\| notice = IPA		\| notice = IPA
	\| fam3 = [[~~Một ngôn ngữ posteriori~~]]		\| fam3 = [[𠬠言語posteriori]]
	}}		}}
	'''Esperanto'''咍'''國際語'''（Quốc tế ngữ）𱺵[[言語輔助國際]][[言語得𡏦𥩯\|得𡏦𥩯]]吧得使用㢅𠸤一。[[眼科\|博士眼科]]𠊛波蘭[[Ludwik Lejzer Zamenhof\|LL Zamenhof]]㐌造𫥨言語尼𠓨𢆥1887、欺翁出版𠬠捲冊枝節𧗱言語國際、『Unua Libro』（「捲冊頭先」）、貝筆名𱺵「進士Esperanto」。詞『esperanto』譯𨖅㗂英/越𱺵「𠬠𠊛當希望」。<ref>{{Chú thích web\|url=https://global.britannica.com/biography/L-L-Zamenhof\|tựa đề=Doktoro Esperanto, Ludwik Lejzer Zamenhof\|website=Global Britannica.com\|nhà xuất bản=Encyclopædia Britannica Inc}}</ref>		'''Esperanto'''咍'''國際語'''（Quốc tế ngữ）𱺵[[言語輔助國際]][[言語得𡏦𥩯\|得𡏦𥩯]]吧得使用㢅𠸤一。[[眼科\|博士眼科]]𠊛波蘭[[Ludwik Lejzer Zamenhof\|LL Zamenhof]]㐌造𫥨言語尼𠓨𢆥1887、欺翁出版𠬠捲冊枝節𧗱言語國際、『Unua Libro』（「捲冊頭先」）、貝筆名𱺵「進士Esperanto」。詞『esperanto』譯𨖅㗂英/越𱺵「𠬠𠊛當希望」。<ref>{{Chú thích web\|url=https://global.britannica.com/biography/L-L-Zamenhof\|tựa đề=Doktoro Esperanto, Ludwik Lejzer Zamenhof\|website=Global Britannica.com\|nhà xuất bản=Encyclopædia Britannica Inc}}</ref>

Trong Dang𠓨𣅶23:51、𣈜7𣎃4𢆥2025

2025-04-07T23:51:15Z

←番版𫇰		番版𣅶06:51、𣈜8𣎃4𢆥2025
𣳔5：		𣳔5：
	\| nativename = {{lang\|eo\|Esperanto}}<ref>{{cite web \| url=https://vortaro.net/#Esperanto_kdu \| title=Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto 2020 }}</ref>		\| nativename = {{lang\|eo\|Esperanto}}<ref>{{cite web \| url=https://vortaro.net/#Esperanto_kdu \| title=Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto 2020 }}</ref>
	\| pronunciation = {{IPA\|eo\|espeˈranto\|\|Eo-Esperanto.ogg}}		\| pronunciation = {{IPA\|eo\|espeˈranto\|\|Eo-Esperanto.ogg}}
	\| states = ~~120 nước;~~<ref name="uea">[http://uea.org/info/en/kio_estas_uea What is UEA?] {{Webarchive\|url=https://web.archive.org/web/20150626010020/http://uea.org/info/en/kio_estas_uea \|date=June 26, 2015 }}, Universal Esperanto Association, 2018. Retrieved July 21, 2018.</ref> ~~không phải ngôn ngữ chính thức~~		\| states = 120渃；<ref name="uea">[http://uea.org/info/en/kio_estas_uea What is UEA?] {{Webarchive\|url=https://web.archive.org/web/20150626010020/http://uea.org/info/en/kio_estas_uea \|date=June 26, 2015 }}, Universal Esperanto Association, 2018. Retrieved July 21, 2018.</ref>空沛言語正式
	\| speakers = [[~~Người nói tiếng Esperanto bản địa~~\|~~Bản địa~~]]: {{circa\|1,000}}		\| speakers = [[𠊛吶㗂Esperanto本地\|本地]]：{{circa\|1,000}}
	\| date = 2011		\| date = 2011
	\| ref = <ref name="hh">Harald Haarmann, ''[https://web.archive.org/web/20160304230135/http://fischer-zim.ch/esperanto/lingvaj-temoj/haarmann--leksikono-eo.htm Eta leksikono pri lingvoj]'', 2011, archive date March 4, 2016: ''Esperanto. ... estas lernata ankaŭ de pluraj miloj da homoj en la mondo kiel gepatra lingvo.'' ("Esperanto has also been learned by several thousand people in the world as a mother tongue.")</ref>		\| ref = <ref name="hh">Harald Haarmann, ''[https://web.archive.org/web/20160304230135/http://fischer-zim.ch/esperanto/lingvaj-temoj/haarmann--leksikono-eo.htm Eta leksikono pri lingvoj]'', 2011, archive date March 4, 2016: ''Esperanto. ... estas lernata ankaŭ de pluraj miloj da homoj en la mondo kiel gepatra lingvo.'' ("Esperanto has also been learned by several thousand people in the world as a mother tongue.")</ref>
𣳔13：		𣳔13：
	* Amri Wandel: Khoảng 2 triệu		* Amri Wandel: Khoảng 2 triệu
	* Svend Vendelbo: 30.000–180.000<ref name="svend">63,000 −50%/+200%: {{cite web\|url=http://www.liberafolio.org/2017/02/13/nova-takso-60-000-parolas-esperanton/\|title=Nova takso: 60.000 parolas Esperanton\|trans-title=New estimate: 60,000 speak Esperanto\|publisher=Libera Folio\|language=eo\|date=February 13, 2017\|access-date=February 13, 2017\|archive-date=February 13, 2017\|archive-url=https://web.archive.org/web/20170213143515/http://www.liberafolio.org/2017/02/13/nova-takso-60-000-parolas-esperanton/\|url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal \|last1=Wandel \|first1=Amri \|title=HOW MANY PEOPLE SPEAK ESPERANTO? OR: ESPERANTO ON THE WEB \|journal=Interdisciplinary Description of Complex Systems \|date=2014 \|quote=A simple calculation accompanied by reasonable refinements leads to a number of approximately two million Esperanto users within the internet community alone, probably significantly more worldwide}}</ref>		* Svend Vendelbo: 30.000–180.000<ref name="svend">63,000 −50%/+200%: {{cite web\|url=http://www.liberafolio.org/2017/02/13/nova-takso-60-000-parolas-esperanton/\|title=Nova takso: 60.000 parolas Esperanton\|trans-title=New estimate: 60,000 speak Esperanto\|publisher=Libera Folio\|language=eo\|date=February 13, 2017\|access-date=February 13, 2017\|archive-date=February 13, 2017\|archive-url=https://web.archive.org/web/20170213143515/http://www.liberafolio.org/2017/02/13/nova-takso-60-000-parolas-esperanton/\|url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal \|last1=Wandel \|first1=Amri \|title=HOW MANY PEOPLE SPEAK ESPERANTO? OR: ESPERANTO ON THE WEB \|journal=Interdisciplinary Description of Complex Systems \|date=2014 \|quote=A simple calculation accompanied by reasonable refinements leads to a number of approximately two million Esperanto users within the internet community alone, probably significantly more worldwide}}</ref>
	\| familycolor = ~~Ngôn ngữ được xây dựng~~		\| familycolor = 言語得𡏦𥩯
	\| fam1 = [[~~Ngôn ngữ được xây dựng~~]]		\| fam1 = [[言語得𡏦𥩯]]
	\| fam2 = [[~~Ngôn ngữ phụ trợ quốc tế~~]]		\| fam2 = [[言語輔助國際]]
	\| ancestor = [[~~Tiếng Esperanto nguyên thủy~~]]		\| ancestor = [[㗂Esperanto原始]]
	\| creator = [[L. L. Zamenhof]]		\| creator = [[L. L. Zamenhof]]
	\| created = 1887		\| created = 1887

Trong Dang𠓨𣅶11:10、𣈜3𣎃4𢆥2025

2025-04-03T11:10:47Z

←番版𫇰		番版𣅶18:10、𣈜3𣎃4𢆥2025
𣳔50：		𣳔50：
	\| fam3 = [[Một ngôn ngữ posteriori]]		\| fam3 = [[Một ngôn ngữ posteriori]]
	}}		}}
	'''Esperanto'''咍'''國際語'''（Quốc tế ~~ngữ）là~~ [[~~ngôn ngữ phụ trợ quốc tế~~]] [[~~Ngôn ngữ được xây dựng~~\|~~được xây dựng~~]] ~~và được sử dụng rộng rãi nhất.~~ [[~~Nhãn khoa~~\|~~Bác sĩ nhãn khoa~~]] ~~người Ba Lan~~ [[Ludwik Lejzer Zamenhof\|LL Zamenhof]] đã tạo ra ngôn ngữ này vào năm 1887, khi ông xuất bản một cuốn sách chi tiết về ngôn ngữ Quốc tế, ''Unua Libro'' ("Cuốn sách đầu tiên"), với bút danh là "Tiến sĩ Esperanto". Từ ''esperanto'' dịch sang tiếng Anh/~~Việt là "một người đang hy vọng".~~<ref>{{Chú thích web\|url=https://global.britannica.com/biography/L-L-Zamenhof\|tựa đề=Doktoro Esperanto, Ludwik Lejzer Zamenhof\|website=Global Britannica.com\|nhà xuất bản=Encyclopædia Britannica Inc}}</ref>		'''Esperanto'''咍'''國際語'''（Quốc tế ngữ）𱺵[[言語輔助國際]][[言語得𡏦𥩯\|得𡏦𥩯]]吧得使用㢅𠸤一。[[眼科\|博士眼科]]𠊛波蘭[[Ludwik Lejzer Zamenhof\|LL Zamenhof]]㐌造𫥨言語尼𠓨𢆥1887、欺翁出版𠬠捲冊枝節𧗱言語國際、『Unua Libro』（「捲冊頭先」）、貝筆名𱺵「進士Esperanto」。詞『esperanto』譯𨖅㗂英/越𱺵「𠬠𠊛當希望」。<ref>{{Chú thích web\|url=https://global.britannica.com/biography/L-L-Zamenhof\|tựa đề=Doktoro Esperanto, Ludwik Lejzer Zamenhof\|website=Global Britannica.com\|nhà xuất bản=Encyclopædia Britannica Inc}}</ref>

	==參考==		==參考==
	{{tham khảo\|30em}}		{{tham khảo\|30em}}

Trong Dang𠓨𣅶10:52、𣈜3𣎃4𢆥2025

2025-04-03T10:52:53Z

←番版𫇰		番版𣅶17:52、𣈜3𣎃4𢆥2025
𣳔50：		𣳔50：
	\| fam3 = [[Một ngôn ngữ posteriori]]		\| fam3 = [[Một ngôn ngữ posteriori]]
	}}		}}
	'''Esperanto'''咍'''國際語'''（Quốc tế ~~ngữ）羅~~[[~~言語人造~~]]~~得使用㢅𠸤𨑗世界。~~		'''Esperanto'''咍'''國際語'''（Quốc tế ngữ）là [[ngôn ngữ phụ trợ quốc tế]] [[Ngôn ngữ được xây dựng\|được xây dựng]] và được sử dụng rộng rãi nhất. [[Nhãn khoa\|Bác sĩ nhãn khoa]] người Ba Lan [[Ludwik Lejzer Zamenhof\|LL Zamenhof]] đã tạo ra ngôn ngữ này vào năm 1887, khi ông xuất bản một cuốn sách chi tiết về ngôn ngữ Quốc tế, ''Unua Libro'' ("Cuốn sách đầu tiên"), với bút danh là "Tiến sĩ Esperanto". Từ ''esperanto'' dịch sang tiếng Anh/Việt là "một người đang hy vọng".<ref>{{Chú thích web\|url=https://global.britannica.com/biography/L-L-Zamenhof\|tựa đề=Doktoro Esperanto, Ludwik Lejzer Zamenhof\|website=Global Britannica.com\|nhà xuất bản=Encyclopædia Britannica Inc}}</ref>

	==參考==		==參考==
	{{tham khảo\|30em}}		{{tham khảo\|30em}}

Trong Dang𠓨𣅶10:49、𣈜3𣎃4𢆥2025

2025-04-03T10:49:31Z

←番版𫇰		番版𣅶17:49、𣈜3𣎃4𢆥2025
𣳔51：		𣳔51：
	}}		}}
	'''Esperanto'''咍'''國際語'''（Quốc tế ngữ）羅[[言語人造]]得使用㢅𠸤𨑗世界。		'''Esperanto'''咍'''國際語'''（Quốc tế ngữ）羅[[言語人造]]得使用㢅𠸤𨑗世界。

			==參考==
			{{tham khảo\|30em}}

Trong Dang𠓨𣅶10:48、𣈜3𣎃4𢆥2025

2025-04-03T10:48:05Z

←番版𫇰		番版𣅶17:48、𣈜3𣎃4𢆥2025
𣳔50：		𣳔50：
	\| fam3 = [[Một ngôn ngữ posteriori]]		\| fam3 = [[Một ngôn ngữ posteriori]]
	}}		}}
	'''國際語'''（Quốc tế ngữ）羅[[言語人造]]得使用㢅𠸤𨑗世界。		'''Esperanto'''咍'''國際語'''（Quốc tế ngữ）羅[[言語人造]]得使用㢅𠸤𨑗世界。

Trong Dang：Trong Dang㐌𢷮國際語成Esperanto過𢷮向

2025-04-03T10:37:49Z

Trong Dang㐌𢷮國際語成Esperanto過𢷮向

←番版𫇰		番版𣅶17:37、𣈜3𣎃4𢆥2025
（空固事恪別）

Trong Dang𠓨𣅶10:36、𣈜3𣎃4𢆥2025

2025-04-03T10:36:34Z

←番版𫇰		番版𣅶17:36、𣈜3𣎃4𢆥2025
𣳔1：		𣳔1：
			{{1000 bài cơ bản}}
			{{Infobox language
			\| name = Esperanto
			\| altname = {{lang\|eo\|Lingvo Internacia}}<ref name="Dua Libro">{{cite book \|last1=Zamenhof \|first1=Lazaro Ludoviko \|title=Dua Libro de l' Lingvo Internacia \|date=1888 \|publisher=Project Gutenberg \|edition=2006 \|url=https://www.gutenberg.org/files/20006/20006-h/20006-h.htm \|access-date=15 March 2022 \|language=eo \|chapter=Aldono al la Dua Libro de l' Lingvo Internacia \|quote=Rakontinte mallonge la tutan konstruon de l' "Lingvo internacia" kaj ĝian gramatikon,[...]}}</ref>
			\| nativename = {{lang\|eo\|Esperanto}}<ref>{{cite web \| url=https://vortaro.net/#Esperanto_kdu \| title=Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto 2020 }}</ref>
			\| pronunciation = {{IPA\|eo\|espeˈranto\|\|Eo-Esperanto.ogg}}
			\| states = 120 nước;<ref name="uea">[http://uea.org/info/en/kio_estas_uea What is UEA?] {{Webarchive\|url=https://web.archive.org/web/20150626010020/http://uea.org/info/en/kio_estas_uea \|date=June 26, 2015 }}, Universal Esperanto Association, 2018. Retrieved July 21, 2018.</ref> không phải ngôn ngữ chính thức
			\| speakers = [[Người nói tiếng Esperanto bản địa\|Bản địa]]: {{circa\|1,000}}
			\| date = 2011
			\| ref = <ref name="hh">Harald Haarmann, ''[https://web.archive.org/web/20160304230135/http://fischer-zim.ch/esperanto/lingvaj-temoj/haarmann--leksikono-eo.htm Eta leksikono pri lingvoj]'', 2011, archive date March 4, 2016: ''Esperanto. ... estas lernata ankaŭ de pluraj miloj da homoj en la mondo kiel gepatra lingvo.'' ("Esperanto has also been learned by several thousand people in the world as a mother tongue.")</ref>
			\| speakers2 = [[Ngôn ngữ thứ hai\|L2]]: ước tính từ 30.000 đến 2 triệu
			* Sidney Culbert: Khoảng 2 triệu
			* Amri Wandel: Khoảng 2 triệu
			* Svend Vendelbo: 30.000–180.000<ref name="svend">63,000 −50%/+200%: {{cite web\|url=http://www.liberafolio.org/2017/02/13/nova-takso-60-000-parolas-esperanton/\|title=Nova takso: 60.000 parolas Esperanton\|trans-title=New estimate: 60,000 speak Esperanto\|publisher=Libera Folio\|language=eo\|date=February 13, 2017\|access-date=February 13, 2017\|archive-date=February 13, 2017\|archive-url=https://web.archive.org/web/20170213143515/http://www.liberafolio.org/2017/02/13/nova-takso-60-000-parolas-esperanton/\|url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal \|last1=Wandel \|first1=Amri \|title=HOW MANY PEOPLE SPEAK ESPERANTO? OR: ESPERANTO ON THE WEB \|journal=Interdisciplinary Description of Complex Systems \|date=2014 \|quote=A simple calculation accompanied by reasonable refinements leads to a number of approximately two million Esperanto users within the internet community alone, probably significantly more worldwide}}</ref>
			\| familycolor = Ngôn ngữ được xây dựng
			\| fam1 = [[Ngôn ngữ được xây dựng]]
			\| fam2 = [[Ngôn ngữ phụ trợ quốc tế]]
			\| ancestor = [[Tiếng Esperanto nguyên thủy]]
			\| creator = [[L. L. Zamenhof]]
			\| created = 1887
			\| setting = Quốc tế: gần như mọi nơi trên thế giới
			\| posteriori = [[Ngôn ngữ tại châu Âu#Ngữ hệ Ấn-Âu\|Ngữ hệ Ấn-Âu tại châu Âu]],{{clarify\|date=December 2023}} phần lớn từ vựng có nguồn gốc từ [[nhóm ngôn ngữ Rôman]]
			\| script = [[Chữ Latinh]] ([[Bảng chữ cái Esperanto]])<br />[[Esperanto Braille]]
			\| agency = [[Akademio de Esperanto]]
			\| iso1 = eo
			\| iso2 = epo
			\| iso3 = epo
			\| linglist = epo
			\| lingua = 51-AAB-da
			\| image = Flag of Esperanto.svg{{!}}border
			\| imagescale = 0.7
			\| imagecaption = [[Cờ Esperanto]]
			\| sign = [[Bảng chữ cái ký hiệu tay Esperanto\|Signuno]]
			\| glotto = espe1235
			\| glottorefname = Esperanto
			\| map = Relative number of Esperanto association members by country (2020).svg
			\| mapcaption = [[Esperantujo]]: Số thành viên [[Hiệp hội Esperanto toàn cầu\|UEA]] trên mỗi một triệu người vào năm 2020. {{Col-begin}}
			{{Col-2}}
			{{legend\|#aaaaaa\|không có}}
			{{legend\|#d7f4d7\|< 0.5}}
			{{legend\|#afe9af\|0.5}}
			{{legend\|#87de87\|1}}
			{{Col-2}}
			{{legend\|#37c837\|2–3}}
			{{legend\|#2ca02c\|4–5}}
			{{legend\|#217821\|6–9}}
			{{legend\|#0b280b\|10+}}
			{{Col-end}}
			\| notice = IPA
			\| fam3 = [[Một ngôn ngữ posteriori]]
			}}
	'''國際語'''（Quốc tế ngữ）羅[[言語人造]]得使用㢅𠸤𨑗世界。		'''國際語'''（Quốc tế ngữ）羅[[言語人造]]得使用㢅𠸤𨑗世界。

Trong Dang𠓨𣅶14:02、𣈜19𣎃3𢆥2025

2025-03-19T14:02:01Z

←番版𫇰		番版𣅶21:02、𣈜19𣎃3𢆥2025
𣳔1：		𣳔1：
	'''國際語'''（Quốc tế ngữ）羅[[言語人造]]~~得使用廣待𨕭世界。~~		'''國際語'''（Quốc tế ngữ）羅[[言語人造]]得使用㢅𠸤𨑗世界。

Trong Dang：造張㵋貝內容「'''國際語'''（Quốc tế ngữ）羅言語人造得使用廣待𨕭世界。」

2025-03-18T15:46:01Z

造張㵋貝內容「'''國際語'''（Quốc tế ngữ）羅言語人造得使用廣待𨕭世界。」

張㵋

'''國際語'''（Quốc tế ngữ）羅[[言語人造]]得使用廣待𨕭世界。