恪別𡧲版𢯢𢷮𧵑「共和人民中華」

空固𥿂略𢯢𢷮
(𢷮向𦤾中國)
 
(空顯示9番版𧵑7𠊛用於𡧲)
𣳔1: 𣳔1:
'''中國''' ([[𡨸國語]]: Trung Quốc、{{lang-zh|中国}})、𠸜正式羅'''共和人民中華'''、群得噲羅'''[[中國大陸]]'''底分别唄[[臺灣]]、[[澳門]]、[[香港]]、羅𠬠國家𣎏主權𦣰在[[東亞]]。低羅國家[[名冊國家遶數民|東民居一]]𨕭世界、唄𨕭1,35秭。中國羅國家獨黨由[[黨共産中國|黨共産]]擒權、政府中央噠在首都[[北京]]。政府中國施行權財盼在22[[省(中國)|省]]、𠄼[[區自治中國|區自治]]、𦊚[[城舖直屬中央(中國)|都市直屬]]、吧𠄩[[特區行政|區行政特别]]羅[[香港]]吧[[澳門]]。政府渃共和人民中華拱宣佈主權對唄各領土𪫶𤲂事管理𧵑中華民國([[臺灣]])、朱[[臺灣(省𧵑共和人民中華)|臺灣]]羅省次23𧵑𨉟、要冊呢𢲧掙議由事復雜𧵑[[爲勢政治臺灣|爲勢政治]]臺灣。
#𢷮 [[中國]]
 
中國𣎏面積曠9,6兆km²、羅國家𣎏[[名冊國家遶面積|面積陸地𡘯次二]]𨕭世界、吧羅國家𣎏總面積𡘯次𠀧或次四𨕭世界、隨遶方法度量。景觀𧵑中國廣大吧多樣、變𢷮自仍草原棱共各[[沙漠戈壁]]吧[[沙漠塔克拉瑪干|塔克拉瑪干]]於𪰂北刳限𦤾各區棱近熱帶於𪰂南𣎏𩅹𡗉欣。各𧿆𡶀[[喜馬拉山]]、[[Karakoram]]、[[Pamir]]吧[[天山]]分滴中國塊[[南亞|南]]吧[[中亞]]。[[長江]]吧[[黄河]]吝𦃾羅瀧𨱽次𠀧吧次𦒹𨕭世界、𠄩瀧呢扒源自[[高原青藏]]吧沚向𡗅𣳔坡𤅶𪰂東𣎏民居東𡓞。堂坡𤅶𧵑中國𫆡遶太平洋吧𨱽14500 km、夾唄各𤅶:[[渤海(𤅶)|渤海]]、[[黄海]]、[[𤅶華東]]吧[[𤅶東]]。
 
[[歷史中國]]扒源自𠬠𥪝仍文明古一世界、文明呢發展在流域肥饒𧵑[[黄河]]在[[平原華北]]。𣦰過行𠦳𢆥、系統政治𧵑中國豫𨕭各製度君主計集、得噲羅[[朝代中國|朝代]]、起頭唄朝代[[家夏|夏]]半神話於流域黃河。自𢆥221 TCN、欺[[家秦|朝代秦]]征服各國家恪底形成𠬠帝國中華、國家𣦰過𡗉吝𢲫𢌌、𢴑斷吧改革。[[中華民國(1912-1949)|中華民國]]慄覩[[家清|朝代清]]𠓨𢆥1911、吧統治[[中國大陸]]朱𦤾𢆥1949。𡢐欺[[帝國日本]]戰敗𥪝[[戰爭世界次𠄩]]、黨共産打敗國民黨在中國大陸、吧設立渃共和人民中華在北京𠓨𣈜1𣎃10𢆥1949、𥪝欺𪦆國民黨移政府中華民國𦥃首都現行羅[[臺北]]。
 
𥪝候𣍊時間𥪝𠄩𠦳𢆥過、經濟中國𡘯一吧復雜一𨕭世界、唄仍朱其興盛吧推退。𠸥自欺進行[[改革經濟中國|改革開放]]𠓨𢆥1978、中國𧿨成𠬠𥪝各𪤍經計𡘯𣎏𣞪增長𪬭一。𢆥2013、經濟中國𡘯次𠄩遶總GDP名義吧飭𧷸相當(PPP)、吧拱羅家出口吧入口行化𡘯一世界。中國得公認羅𠬠[[各渃𣎏武器核仁|國家武器核仁]]吧𣎏軍隊常直𡘯一世界、唄銀冊國防𡘯次二。渃共和人民中華𧿨成𠬠成員𧵑[[聯協國]]自𢆥1971、欺正體呢𠊝替中華民國𥪝爲勢成員常直𧵑[[會同保安聯協國]]。中國拱羅成員𧵑𡗉組織多方正式吧非正式、𥪝𪦆𣎏[[組織商賣世界|WTO]]、[[演彈合作經濟洲亞-太平洋|APEC]]、[[BRICS]]、[[組織合作上海|SCO]]、吧[[G20(𡖡各𪤍經濟𡘯)|G-20]]。中國羅𠬠強國區域洲亞吧得𠬠數家評論模寫羅𠬠[[超強潛能]]。
 
==詞原==
{{正|𠸜噲中國}}
[[Tập tin:Trungquocdx.png|nhỏ|trái|𠸜噲中國憑𡨸漢。]]
 
國號正式現𠉞𧵑國家羅渃共和人民中華({{zh|c=中华人民共和国| hp=Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó|v=中華人民共和國}})。𠸜噲通常𥪝㗂中羅''中國''({{zh|c=中国|p=Zhōngguó}})吧''中華''({{zh|c=中华|p=Zhōnghuá}})。
 
詞"中國"出現𣌋一𥪝"[[經書|尙書]]-[[:zh:s:尚書/梓材|梓材]]"、曰哴"皇天既付中國民"、範圍指羅區域[[關中]]-河駱本羅坭居駐𧵑𠊛[[家周|周]]。𦤾時[[春秋]]、義𧵑"中國"寅得𢲫𢌌𦤾𣞪包括各渃[[諸候家周|諸候]]𡘯𡮈𥪝區域中下油黄河。𡢐𪦆、剛域各渃諸候𢲫𢌌、範圍"中國"空凝𢲫𢌌𠚢四𪰂。自時漢𧿨𠫾、朝冶吧文人學士𣎏習貫噲王朝中元由𠊛漢立𢧚羅"中國"。由𪦆、各民族非漢𡢐欺爫主中元拱常自䀡本身羅"中國"、如朝代[[北魏]]由𠊛[[鮮卑]]建立自稱羅"中國"吧噲[[南北朝(中國)|南朝]]羅"島胰"。同時期、南朝由𠊛漢建立雖移中元𠼾吻自䀡本身羅"中國"、噲北朝羅"索艫"。[[家金|金]]吧[[南送]]調自稱羅"中國"、空承認對方羅"中國"。由丕、"中國"群包𪞍意𢣂𡗅繼承文化、吧𣎏政統。雖然、𥪝𢖀歷史、𣗓𣎏王朝芾使用"中國"爫國名正式。"中國"𧿨成國名正式扒頭自欺中華民國建立𠓨𢆥1912。<ref name="tntq">{{chú thích web| url =http://www.china.com.cn/xxsb/txt/2005-10/10/content_5993084.htm | tiêu đề =汉语"中国"一词由来考  | ngày truy cập =2014-09-23 | nơi xuất bản=中国互联网新闻中心 | 言語 = 㗂中 }}</ref>
 
朝代頭先𥪝歷史中國羅[[家夏|夏]]、當時民𤯩自𠓀在流域中下遊黄河自稱羅"華夏"、或簡稱羅"華"、"夏"。自"華夏"出現𪩪一羅𥪝"寫傳-相公二十六年"、𪟕哴"所失華夏"。[[孔穎達]]時[[家唐|唐]]時呐"華夏爲中國冶"<ref name="tntq"/>。"中華"羅簡略自連結"中國"吧"華夏"、班頭指區域𢌌𡘯於流域中下遊黄河。"春秋榖梁傳"卷1"隱公注初"𣎏曰哴"秦人能遠慕中華君子"。𡢐呢、凡羅屬區域管理𧵑王朝中元時調得噲終羅"中華"、意指全國。[[韓偓]]時堂𣎏句"中華地嚮邊成臏、外國雲從捯上來"、對立𡨌"中華"吧外國。由丕、"中國"拱𣎏體噲羅中華、噲𢴑羅"華"、𠊛漢居駐在海外𣎏體噲羅"華僑"、𡀮㐌入國籍渃恪時𣎏體噲羅"華人外籍"。<ref name="tntq"/>
 
== 歷史 ==
{{正|歷史中國}}
=== 前帝國 ===
{{#switch: {{#expr: {{CURRENTSECOND}} mod 7}}
|0=[[Tập tin:Liu Ding.jpg|thumb|200px|Một đỉnh vào cuối thời [[nhà Thương|Thương]] thế kỷ 17–11 TCN)]]
|1=[[Tập tin:Western Zhou Gui Vessel.jpg|thumb|200px|Một chiếc quỹ thời Tây Chu (1046–771 TCN)]]
|2=[[Tập tin:Shang dynasty inscribed scapula.jpg|thumb|150px|[[Giáp cốt văn]] có niên đại vào thời [[Vũ Đinh]] triều Thương]]
|3=[[Tập tin:Dawenkou Gui Dazhucun.jpg|nhỏ|160px|Quy (鬹), một loại đồ gốm khai quật được ở [[Cử (huyện)|huyện Cử]], Sơn Đông thuộc [[văn hóa Đại Vấn Khẩu]].)]]
|4=[[Tập tin:You with zigzag thunder pattern.jpg|nhỏ|Một chiếc dữu dùng để đựng rượu có niên đại từ thời Tây Chu.]]
|5=[[Tập tin:Pu with openwork interlaced dragons design.jpg|nhỏ|150px|Một chiếc phô (鋪) có họa tiết rồng, niên đại từ thời Xuân Thu.]]
|6=[[Tập tin:Linzi model 2010 06 06.jpg|nhỏ|Mô hình thủ đô Lâm Truy của [[nước Tề]].]]
}}
憑證考古學朱𧡊哴[[𣱆𠊛|𠊛]]元氺居駐在中國自250.000𦤾2,24兆𢆥𠓀。<ref>[http://www.archaeology.org/0001/newsbriefs/china.html "Early Homo erectus Tools in China"]. Viện Khảo cổ học Hoa Kỳ. 2000. Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2012.</ref>𠬠𡎟在[[遺址𠊛北京在周口店|周口店]](𧵆北京𣈜𠉞)𣎏仍化石𧵑𣱆𠊛𣎏年代自680.000𦤾780.000 TCN。<ref name="autogenerated198">{{chú thích tạp chí| doi = 10.1038/nature07741|date=Mar 2009| author = Shen, G; Gao, X; Gao, B; Granger, De| title = Age of Zhoukoudian Homo erectus determined with (26)Al/(10)Be burial dating| volume = 458| issue = 7235| pages = 198–200| issn = 0028-0836| pmid = 19279636| journal = Nature|bibcode = 2009Natur.458..198S }}</ref> 各化石羅[[𠊛北京]]、𠬠爲諭𧵑種''[[Homo erectus|𠊛𨅸𥊣]]''使用焒。<ref>{{chú thích web|url=http://www.unesco.org/ext/field/beijing/whc/pkm-site.htm|title=The Peking Man World Heritage Site at Zhoukoudian|publisher=UNESCO|accessdate=ngày 6 tháng 3 năm 2013}}</ref>𥪝遺址𠊛北京拱𣎏仍骸骨𧵑[[Homo sapiens|𠊛聰明]]𣎏年代自18.000–11.000 TCN。<ref>{{chú thích web|url=http://whc.unesco.org/en/list/449|title=Peking Man Site at Zhoukoudian|publisher=[[UNESCO]]|accessdate=ngày 4 tháng 10 năm 2012}}</ref>𠬠數學者肯定哴𠬠形式𡨸曰元氺存在於中國𣦍自3000 TCN。<ref>{{chú thích báo|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-china-23257700|title=China axes 'show ancient writing'|publisher=BBC|date=ngày 11 tháng 7 năm 2013|accessdate=ngày 11 tháng 7 năm 2013}}</ref>
 
遶傳説中華、朝代頭先羅[[家夏|夏]]、扒頭自曠2070 TCN。<ref>{{chú thích sách|last=Tanner|first=Harold M.|title=China: A History|year=2009|publisher=Hackett Publishing|pages=35–36|url=http://books.google.com/books?id=VIWC9wCX2c8C&pg=PA35#v=onepage&q&f=false|isbn=0872209156}}</ref>雖然、朝代呢被各史家朱羅神話朱𦤾各開窟科學發現𠚢仍遺址頭[[時期圖銅]]在[[文化二里頭|二里頭]]、[[河南(中國)|河南]]𠓨𢆥1959。<ref>[http://www.nga.gov/exhibitions/chbro_bron.shtm "Bronze Age China"]. Trung tâm Triển lãm nghệ thuật quốc gia Hoa Kỳ. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2013.</ref>吻𣗓𤑟𡗅役料各遺址呢羅殘積𧵑朝夏或𧵑𠬠文化恪共時期。<ref>{{chú thích sách|title=China: Five Thousand Years of History and Civilization|year=2007|publisher=City University of HK Press|page=25|url=http://books.google.com/books?id=z-fAxn_9f8wC&pg=PA25#v=onepage&q&f=false|isbn=9789629371401}}</ref>
 
朝代頭先底吏各𪟕𠽃歷史羅[[家商|商]]唄體製封建𨁦𧾿、<ref>{{chú thích sách|last=Pletcher|first=Kenneth|title=The History of China|year=2011|publisher=Britannica Educational Publishing|page=35|url=http://books.google.com/books?id=A1nwvKNPMWkC&pg=PA35#v=onepage&q&f=false|isbn=9781615301812}}</ref>定居𨂔黄河在沔東中國自世紀17𦤾世紀11 TCN。<ref>{{chú thích sách|last1=Fowler|first1=Jeaneane D. |first2=Merv |last2=Fowler |title=Chinese Religions: Beliefs and Practices|year=2008|publisher=Sussex Academic Press|page=17|url=http://books.google.com/books?id=rpJNfIAZltoC&pg=PA17#v=onepage&q&f=false|isbn=9781845191726}}</ref> [[甲骨文]]𧵑朝商消表朱樣𡨸曰中國古一曾得發現、<ref>{{cite encyclopedia| url=http://books.google.com/books?id=vWLRxJEU49EC&pg=PA904#v=onepage&q&f=false | page=904 | first=Pam |last=Hollister |title=Zhengzhou | encyclopedia=International Dictionary of Historic Places: Asia and Oceania |editor1-first=Paul E. |editor1-last=Schellinger |editor2-first=Robert M. |editor2-last= Salkin |publisher= Fitzroy Dearborn Publishers |year=1996| isbn=9781884964046}}</ref> 吧羅祖先直接𧵑𡨸漢現代。<ref>{{chú thích sách|last=Allan|first=Keith|title=The Oxford Handbook of the History of Linguistics|year=2013|publisher=Oxford University Press|page=4|url=http://books.google.com/books?id=BzfRFmlN2ZAC&pg=PA4#v=onepage&q&f=false|isbn=9780199585847}}</ref> 朝商被[[家周|朝周]]征服𠓨世紀12 TCN。權力集中𧵑朝朱寅推要𠓀各諸候封建、𡗉國家獨立𡳳共出現自朝周吧連續進行戰爭唄膮𥪝時期[[春秋]]𢫃𨱽300𢆥。𦤾時[[戰國]]𥪝世紀5–3 TCN、君主[[𦉱強國時戰國|𦉱國家雄孟]]調稱王如天子朝周。
 
=== 時帝國 ===
時期戰國結束𠓨𢆥221 TCN、𡢐欺[[渃秦]][[戰爭統一中華𧵑秦|征服𦒹王國恪]]吧設立國家中華統一頭先。秦王營正宣佈本身羅"[[秦始皇|始皇帝]]"、息皇帝頭先、吧進行改革泣中國、當注意羅強百標準化言語、度量、朝𨱽逐車、吧錢幣。[[家秦|朝代秦]]指存在𥪝15𢆥、伮被滅亡空𥹰𡢐欺秦始皇冰河、由各正冊[[法家]]苛刻吧獨斷引𦤾浽𠰺𢌌泣。<ref name="Bodde1986">Bodde, Derk. (1986). "The State and Empire of Ch'in", in ''The Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C. – A.D. 220''. Edited by Denis Twitchett and Michael Loewe. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-24327-0.</ref><ref name="Lewis2007">{{chú thích sách|title=The Early Chinese Empires: Qin and Han|first=Mark Edward|last=Lewis|publisher=Belknap Press|location=London|year=2007|isbn=978-0-674-02477-9}}</ref>
 
[[家漢|朝代漢]]該治中國自206 TCN𦤾220 CN、設立𠬠本色文化漢𥾽凭𥪝民居吧存在朱𦤾𠉞。<ref name="Bodde1986" /><ref name="Lewis2007" /> 朝代漢𫘑𢌌當計領土通過各戰役軍事𦤾半島朝鮮、越南、蒙古吧中亞、吧拱造條件設立[[𡥵塘絲𫄎]]在中亞。中國寅𧿨成𪤍經濟𡘯一𧵑世界古代。<ref>{{chú thích web|url=http://www.eric.ed.gov/ERICWebPortal/custom/portlets/recordDetails/detailmini.jsp?_nfpb=true&_&ERICExtSearch_SearchValue_0=ED460052&ERICExtSearch_SearchType_0=no&accno=ED460052 |title=Dahlman, Carl J; Aubert, Jean-Eric. ''China and the Knowledge Economy: Seizing the 21st century''|publisher=World Bank Publications via Eric.ed.gov|accessdate=ngày 22 tháng 10 năm 2012}}</ref> 朝漢撰[[儒教]]爫系思想國家、低本羅𠬠思想哲學發展𠓨時期春秋。默𠶢朝漢正式𡓁𠬃系思想正式𧵑朝秦羅法家、𠼾仍體製吧正冊法家吻存在吧造成𪤍散朱政府朝漢。<ref>{{chú thích sách|first1=Candice |last1=Goucher |first2= Linda |last2=Walton|title=World History: Journeys from Past to Present – Volume 1: From Human Origins to 1500 CE|year=2013|publisher=Routledge|page=108|url=http://books.google.com/books?id=zdwpAAAAQBAJ&pg=PA108#v=onepage&q&f=false|isbn=9781135088224}}</ref>
{{#switch: {{#expr: {{CURRENTSECOND}} mod 7}}
|0=[[Tập tin:Chinesische-mauer.jpg|thumb|200px|left|[[Vạn Lý Trường Thành|Trường thành]] được nhiều triều đại xây dựng trong suốt 2000 năm nhằm bảo vệ các khu vực nông nghiệp định cư của Trung Quốc bản thổ trước các cuộc xâm nhập của những người du mục trên thảo nguyên phương Bắc.]]
|1=[[Tập tin:ChinaTrip2005-110.jpg|thumb|200px|left|[[Tháp Đại Nhạn]] tại [[Tây An]] là công trình Phật giáo được xây dựng vào thời Đường.]]
|2=[[Tập tin:TheYellowCraneTower.jpg|thumb|200px|left|[[Hoàng Hạc lâu]] tại [[Vũ Hán]] được xây dựng lần đầu vào thời [[Tam Quốc]].]]
|3=[[Tập tin:Datong Yungang Shiku 2013.08.29 15-20-17.jpg|nhỏ|trái|[[Hang đá Vân Cương]] tại [[Đại Đồng, Sơn Tây|Đại Đồng]], Sơn Tây được khắc từ thời [[Bắc Ngụy]].]]
|4=[[Tập tin:LongmenBoddhi.jpg|nhỏ|trái|[[Hang đá Long Môn]] tại Lạc Dương, Hà Nam được khắc chủ yếu vào thời [[nhà Đường|Đường]] và [[Bắc Ngụy]].]]
}}
𡢐欺朝漢𨄴覩羅𠬠階段𢺺𢹿得芒𠸜[[三國]]。<ref>Whiting, Marvin C. (2002). ''Imperial Chinese Military History.'' iUniverse. p. 214</ref>𡢐𠬠時期統一𤲂權[[家晉|朝代西晉]]、中國接續𢺺𢹿𥪝各階段東晉-十六國吧[[南-北朝(中國)|南-北朝]]。𢆥581、中國再統一𤲂權[[家隨|朝代隋]]。雖然、朝代隋蚩要𡢐欺失敗𥪝戰爭唄[[高句麗]]𢫃𨱽自598𦤾614。<ref>Ki-Baik Lee (1984). ''A new history of Korea.'' Harvard University Press. ISBN 978-0-674-61576-2. p.47.</ref><ref>David Andrew Graff (2002). ''Medieval Chinese warfare, 300–900.'' Routledge. ISBN 0-415-23955-9. p.13.</ref>
 
𤲂各[[家唐|朝代唐]]吧[[家宋|宋]]、工藝吧文化中國𨀈𠓨𠬠時期黄金。<ref>Adshead, S. A. M. (2004). ''T'ang China: The Rise of the East in World History''. New York: Palgrave Macmillan. p. 54</ref>[[亂安史]]𥪝世紀8㐌殘破國家吧譴朝唐蚩要。<ref>City University of HK Press (2007). ''China: Five Thousand Years of History and Civilization''. ISBN 962-937-140-5. p.71</ref> 朝宋羅政府頭先𥪝歷史世界發行進紙吧羅實體中華頭先設立𠬠海軍常直。𥪝各世紀10吧11、民數中國增𨖲急堆、𦤾壙100兆𠊛、候𣍊羅𢘾𫘑𢌌更作穭在沔中吧沔南、吧産出譽承糧食。時宋拱證見𠬠事興盛𧵑哲學吧藝術、藝術風景吧爭蹎容達得程度𡤓𡗅事成熟吧度復雜、<ref>{{chú thích web|title=Northern Song Dynasty (960–1127)|url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/nsong/hd_nsong.htm|publisher=Metropolitan Museum of Art|accessdate=ngày 27 tháng 11 năm 2013}}</ref> 吧各層𤖹精華𥪝社會袖褶底佔仰藝術、𢺺𢩿作品𧵑𣱆吧交易各作品貴寶。時宋證見𠬠事復興𧵑儒教、對立唄事發展𧵑[[佛教]]𠓨時唐。<ref>{{chú thích sách|title=Essentials of Neo-Confucianism: Eight Major Philosophers of the Song and Ming Periods|year=1999|publisher=Greenwood Publishing Group|page=3|url=http://books.google.com/books?id=sjzPPg8eK7sC&pg=PA3#v=onepage&q&f=false|isbn=9780313264498}}</ref>
{{#switch: {{#expr: {{CURRENTSECOND}} mod 7}}
|5=[[Tập tin:China imperialism cartoon.jpg|nhỏ|trái|Một biếm họa chính trị tại Pháp vào năm 1898, ngụ ý Trung Quốc bị phân chia giữa các đế quốc Anh, Đức, Nga, Pháp, và Nhật Bản.]]
|6=[[Tập tin:PingYaoCityWall.jpg|nhỏ|trái|Tường thành [[Bình Dao]] tại Sơn Tây được xây dựng từ thời Minh, một trong bốn tường thành cổ được bảo tồn tốt nhất tại Trung Quốc.]]
}}
 
𥪝世紀13、中國寅被[[帝國蒙古]]征服、[[西夏]]吧[[家金|金]]寅被消滅。𢆥1271、大罕𠊛蒙古羅[[忽必烈]]設立[[家元|朝代元]];朝元征服殘譽𡳳共𧵑朝宋𠓨𢆥1279。𠓀欺蒙古侵佔、民數中國羅120兆;𠼾減𨑜60兆𥪝調查人口𢆥1300。<ref>Ping-ti Ho. "An Estimate of the Total Population of Sung-Chin China", in ''Études Song'', Series 1, No 1, (1970). pp. 33–53.</ref> 𠬠農民𠸜羅[[朱元璋]]慄杜朝元𠓨𢆥1368吧建立[[家明|朝代明]]。時明、中國𨀈𠓨𠬠時期黄金恪、發展𠬠𥪝仍力量海軍孟一𨕭世界吧𣎏𠬠𪤍經濟𢀭𣎏吧盛旺、𥪝欺發展𡗅藝術吧文化。𥪝階段呢、[[鄭和]]引投各傳探險𣾼大洋、進賖一羅𦤾[[洲非]]。<ref>{{chú thích báo| url=http://www.guardian.co.uk/world/2010/jul/25/kenya-china | work=The Guardian | first=Xan | last=Rice | title=Chinese archaeologists' African quest for sunken ship of Ming admiral | date=ngày 25 tháng 7 năm 2010 | location=London}}</ref> 𥪝仍𢆥頭時明、首都𧵑中國得轉自[[南京]]𦤾[[北京]]。拱𥪝時明、各哲家如王陽明 接續批評吧發展理學唄仍概念𡗅個人主義吧道德禀生。<ref>{{chú thích web|title=Wang Yangming (1472—1529)|url=http://www.iep.utm.edu/wangyang/|work=Internet Encyclopedia of Philosophy|accessdate=ngày 9 tháng 12 năm 2013}}</ref>
 
[[家清|朝清]]𢫃𨱽自𢆥1644𦤾𢆥1912、羅朝代帝國𡳳共𧵑中國。𥪝世紀19、朝代呢沛擋投唄主義帝國方西𥪝[[戰爭鴉片]]。中國𢷏沛寄各[[協約不平等]]、呂賠償、朱𪫚𠊛外國𣎏特權外交吧讓[[香港]]朱𠊛英<ref>[[Ainslie Thomas Embree]], [[Carol Gluck]] (1997). ''[http://books.google.cz/books?id=Xn-6yMhAungC&pg=&dq&hl=en#v=onepage&q=&f=false Asia in Western and World History: A Guide for Teaching]''. M.E. Sharpe. p.597. ISBN 1-56324-265-6.</ref>𠓨𢆥1842。[[戰爭清日]](1894–95)引𦤾役朝清𠅍影響在[[家朝鮮|朝鮮]]、拱如沛讓臺灣朱[[帝國日本|日本]]。<ref>{{chú thích web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/546176/Sino-Japanese-War|title=Sino-Japanese War (1894–95)|work=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=ngày 12 tháng 11 năm 2012}}</ref>𥪝仍𢆥1850吧1860、局浽𠰺[[太平天國]]㐌殘破沔南中國。
 
=== 時民國(1912–1949)===
{{#switch: {{#expr: {{CURRENTSECOND}} mod 2}}
|0=[[Tập tin:Sun Yat-sen and Chiang Kai-shek.jpg|thumb|200px|[[孫中山]](𡎥邊沛)、吧[[蔣介石]]。]]
|1=[[Tập tin:Cairo conference.jpg|thumb|200px|蔣介石參譽會議Cairo𢆥1943共總統花旗[[Franklin D. Roosevelt]]、吧首相英國[[Winston Churchill]]。]]
}}
𣈜1𣎃1𢆥1912、中華民國得成立、[[孫中山]]𧵑[[中國國民黨|國民黨]]得宣佈羅大總統臨時。<ref>Eileen Tamura (1997). ''China: Understanding Its Past.'' Volume 1. University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-1923-3. p.146.</ref>雖然、𡢐𪦆織大總統得掉朱舊代神𧵑朝清羅[[袁世凱]]、人物呢宣佈本身羅[[帝國中華(1915-1916)|皇帝𧵑中國]]𠓨𢆥1915。由對面唄指摘吧反對𢌌泣𥪝[[軍北洋]]𧵑𨉟、袁世凱𢷏沛退位吧再立製度共和。<ref>Stephen Haw, (2006). Beijing: A Concise History. Taylor & Francis, ISBN 0-415-39906-8. p.143.</ref>
 
𡢐欺袁世凱𠅍𢆥1916、中國被𪯗𥓶𡗅政治。政府噠在北京得國際公認𠼾不力𨕭實際;各軍閥地方檢刷候𣍊領土。<ref>Bruce Elleman (2001). ''Modern Chinese Warfare''. Routledge. ISBN 0-415-21474-2. p.149.</ref><ref>Graham Hutchings (2003). ''Modern China: A Guide to a Century of Change''. Harvard University Press. ISBN 0-674-01240-2. p.459.</ref>𦥃𡳳十年1920、國民黨𤲂事領導𧵑[[蔣介石]]統一國家𤲂權管理𧵑𣱆𡢐𠬠拉行動靠嘹𡗅軍事吧政治、得噲終羅[[北伐(1926-1928)|北伐]]。<ref>Peter Zarrow (2005). ''China in War and Revolution, 1895–1949''. Routledge. ISBN 0-415-36447-7. p.230.</ref><ref>M. Leutner (2002). ''The Chinese Revolution in the 1920s: Between Triumph and Disaster''. Routledge. ISBN 0-7007-1690-4. p.129.</ref>國民黨轉首都𦤾南京吧施行"訓政"、𠬠階段中間𧵑發展政治得樸討𥪝章程[[主義三民|三民]]𧵑孫中山𥆂變𢷮中國成𠬠國家民主現代。<ref>Hung-Mao Tien (1972). ''Government and Politics in Kuomintang China, 1927–1937 (Volume 53)''. Stanford University Press. ISBN 0-8047-0812-6. pp. 60–72.</ref><ref>Suisheng Zhao (2000). ''China and Democracy: Reconsidering the Prospects for a Democratic China''. Routledge. ISBN 0-415-92694-7. p.43.</ref> 𢺺𢹿𡗅政治在中國𢲧𧁷巾朱蔣介石𥪝役戰鬥唄力量共産𥪝内戰自𢆥1927。局戰呢接續唄勝利𧵑國民黨、特别羅𡢐欺力量共産徹退𥪝長征、𢫃𨱽朱𦤾欺日本侵略吧事變西安𢆥1936𢷏蔣介石沛對投唄帝國日本。<ref>David Ernest Apter, Tony Saich (1994). ''Revolutionary Discourse in Mao's Republic''. Harvard University Press. ISBN 0-674-76780-2. p.198.</ref>
 
[[戰爭中日]](1937–1945)羅𠬠𩈘陣𧵑[[戰爭世界次𠄩]]、束𢱜𠬠聯盟免強𡨌𠄩批國民吧共産。日本投降無條件中國𠓨𢆥1945。臺灣、包𪞍哿[[澎湖]]、得噠𤲂權管理𧵑中華民國。中國㨂𦠘𡀔羅國家戰勝𠼾被殘破吧財政竭蹶。事少信想𡨌𠄩批國民吧共産譴[[國共内戰吝次𠄩|内戰再起動]]。𢆥1947、憲法得設立、𠼾由衝突當演𠚢、𡗉規定𥪝憲法中華民國𣗓曾得實施在中國大陸。<ref>{{cite encyclopedia|encyclopedia=Constitutional Reform and the Future of the Republic of China|year=1991|publisher=M.E. Sharpe|page=3|url=http://books.google.com/books?id=xCxMn-2msr8C&pg=PA3#v=onepage&q&f=false |first=Hung-mao |last=Tien |editor-first= Harvey |editor-last=Feldman|title=Constitutional Reform and the Future of the Republic of China|isbn=9780873328807}}</ref>
 
=== 時共和人民(1949–𠉞) ===
{{#switch: {{#expr: {{CURRENTSECOND}} mod 3}}
|0=[[Tập tin:China, Mao (2).jpg|thumb|200px|[[毛澤東]]宣佈成立渃共和人民中華𠓨𢆥1949。]]
|1=[[Tập tin:Nixon Mao 1972-02-29.png|thumb|200px|家領導中國[[毛澤東]]接總統花旗[[Richard Nixon]]𠓨𣎃2𢆥1972。]]
|2=[[Tập tin:DengXiaoping.jpg|thumb|160px|[[鄧小平]]羅𠊛發動正冊改革經濟在中國𠓨𢆥1978。]]
}}
大作戰𥪝内戰中國結束𠓨𢆥1949唄結果羅力量共産檢刷候𣍊中國大陸、國民黨徹退𠚢外開唄領土指群臺灣、[[海南]]、吧各島𡮈。𣈜1𣎃10𢆥1949、家領導𧵑黨共産中國羅[[毛澤東]]宣佈成立渃共和人民中華。<ref name="Ref_c">[http://www.isop.ucla.edu/eas/documents/mao490921.htm The Chinese people have stood up]{{dead link|date=July 2014}}. UCLA Center for East Asian Studies. Truy cập 16 tháng 4 năm 2006.</ref>𢆥1950、[[軍解放人民中國|軍解放人民]]打佔海南自中華民國<ref>{{chú thích báo|url=http://news.google.com/newspapers?nid=1817&dat=19500509&id=FUw_AAAAIBAJ&sjid=skwMAAAAIBAJ&pg=3627,3301880|title=Red Capture of Hainan Island|newspaper=The Tuscaloosa News|publisher=Google News Archive|date=ngày 9 tháng 5 năm 1950|accessdate=ngày 20 tháng 7 năm 2013}}</ref>吧佔㨂[[西藏]]。<ref>{{chú thích web|url=http://www.usc.edu/dept/LAS/ir/cews/database/Tibet/tibet.pdf|title=The Tibetans|publisher=University of Southern California|accessdate=ngày 20 tháng 7 năm 2013|format=PDF}}</ref>雖然、殘軍國民黨接續進行浽𠰺於沔西中國𥪝𢖀十年1950。<ref>{{chú thích sách|url=http://books.google.com/?id=ZNCghCIbyVAC&pg=PA169&dq=C.I.A++Ma+bufang#v=onepage&q=C.I.A%20%20Ma%20bufang&f=false|title=The Sino-American alliance: Nationalist China and American Cold War strategy in Asia|author=John W. Garver|year=1997|publisher=M.E. Sharpe|location=|isbn=0-7656-0025-0|page=169|pages=|accessdate=ngày 20 tháng 7 năm 2013}}</ref>
 
毛澤東勸激增長民數、吧民數中國增自壙550兆𨖲𨕭900兆𥪝時間翁領道。<ref>{{chú thích sách|author=Madelyn Holmes |url=http://books.google.com/?id=lJK-GRriJAoC&pg=&dq#v=onepage&q=&f=false |title=Students and teachers of the new China: thirteen interviews |publisher=McFarland |accessdate=ngày 7 tháng 11 năm 2011 | year=2008 |page=185 |isbn= 0-7864-3288-8}}</ref>雖然、計劃改革經濟吧社會規模𡘯芒𠸜[[𠰺𧿆𣔻]]譴朱[[難𩟡𡘯於中國|行逐兆]]𠊛𧵳命自𢆥1958𦤾𢆥1961、候𣍊羅由𣩂𩟡。<ref name="Akbar2010">{{chú thích báo|url =http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/news/maos-great-leap-forward-killed-45-million-in-four-years-2081630.html |title= Mao's Great Leap Forward 'killed 45 million in four years'|accessdate=ngày 30 tháng 10 năm 2010 |work=The Independent |location=London |first=Arifa|last=Akbar|date=ngày 17 tháng 9 năm 2010}}</ref>自1𦤾2兆地主被行決爲罪"反革命。"<ref>Busky, Donald F. (2002). ''[http://books.google.com/books?id=Q6b0j1VINWgC&printsec=frontcover&source=gbs_navlinks_s#v=onepage&q=&f=false Communism in History and Theory]''. Greenwood Publishing Group. p.11.</ref>𢆥1966、毛澤東共各同盟𧵑翁進行[[革命文化|大革命文化]]、𢫃遶𠬠階段訴告政治吝𠑬吧變動社會𢫃𨱽𦤾欺毛澤東辭塵𠓨𢆥1976。𥪝𣎃10𢆥1971、渃共和人民中華[[議決2758𧵑大會同聯協國|𠊝勢中華民國在聯協國]]、掙得𪞴𠬠委員常直𧵑會同保安。<ref>Michael Y.M. Kao. "Taiwan's and Beijing's Campaigns for Unification" in Harvey Feldman and Michael Y.M. Kao (eds., 1988): ''Taiwan in a Time of Transition''. New York: Paragon House. p.188.</ref>
 
𡢐欺毛澤東辭塵1976吧務扒𡨹𥯤派芒𠸜[[四人幫]]、[[鄧小平]]𨖲𪫶權吧領導國家𦤾改革經濟關重。黨共産𡢐𪦆扔挵檢刷𧵑政府對唄𠁀𤯩個人𧵑公民吧各[[公社人民]]被𡓁𠬃𥆂造條件朱税𡐙四人。事件呢打鬥中國轉𢷮自經濟計劃創經濟混合、唄事加增𧵑媒場市場𫘑。<ref name="Ref_e">Hart-Landsberg, Martin; and Burkett, Paul. [http://www.monthlyreview.org/chinaandsocialism.htm "China and Socialism: Market Reforms and Class Struggle"]. Monthly Review. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2008.</ref>中國通過憲法現行𠓨𣈜4𣎃1𢆥1982。𢆥1989、行動[[事件天安門|𤂪壓暴力]]各局表情𧵑生員在[[廣場天安門]]譴政府中國被𡗉國家指摘吧壓噠製栽。<ref>{{chú thích web|title=The Impact of Tiananmen on China's Foreign Policy|url=http://www.nbr.org/publications/element.aspx?id=73#.UpeNH_lciaU|publisher=The National Bureau of Asian Research|accessdate=ngày 28 tháng 11 năm 2013}}</ref>
 
[[江澤民]]、[[李鵬]]吧[[朱鎔基]]領導國家𥪝十年1990。𥪝時間𣱆擒權、成績經濟𧵑中國迻曠150兆農民塊貧共吧維持增長總産品國内平均𢆥羅11,2%。<ref name="Ref_h">[http://www.chinadaily.com.cn/en/doc/2003-07/11/content_244499.htm ''Nation bucks trend of global poverty'']. ''China Daily''. 11 tháng 7 năm 2003. Truy cập ngày 10 tháng 7 năm 2013.</ref><ref name="Ref_i">[http://english.people.com.cn/english/200003/01/eng20000301X115.html ''China's Average Economic Growth in 90s Ranked 1st in World'']. ''People's Daily''. 1 tháng 3 năm 2000. Truy cập 10 tháng 7 năm 2013.</ref>中國正式加入[[組織商賣世界]]𠓨𢆥2001、吧維持速度增長經濟高𤲂權領導𧵑[[胡錦濤]]吧[[溫家寶]]𥪝十年2000。雖然、增長𪬭𢶢拱𣎏作動嚴重𦤾材原吧媒場國家、<ref>{{chú thích báo|url=http://www.nytimes.com/interactive/2007/08/26/world/asia/20070826_CHINA_GRAPHIC.html#|title=China's Environmental Crisis|work=[[New York Times]]|date=ngày 26 tháng 8 năm 2007|accessdate=ngày 16 tháng 5 năm 2012}}</ref><ref name="Ref_j">[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/4913622.stm ''China worried over pace of growth'']. BBC. Truy cập 16 tháng 4 năm 2006.</ref> 吧引𦤾轉役𡘯𨕭方面社會。<ref name="Ref_k">[http://migration.ucdavis.edu/mn/more.php?id=3166_0_3_0 ''China: Migrants, Students, Taiwan'']. Migration News. January 2006.</ref><ref name="Ref_l">[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/01/27/AR2006012701588.html ''In Face of Rural Unrest, China Rolls Out Reforms'']. ''Washington Post''. 28 tháng 1 năm  2006.</ref> 質量生活接續得改善𪬭𢶢不執[[大衰退|恐慌𡳳十年2000]]、𠼾檢刷政治集中吻質䊼。<ref>{{chú thích web|url=http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/tankman/etc/transcript.html
| title=''Frontline'': ''The Tank Man'' transcript
| accessdate=ngày 12 tháng 7 năm 2008 |date=ngày 11 tháng 4 năm 2006 |work=Frontline |publisher=PBS }}</ref>𥪝𣎃11𢆥2012、習近平繼任胡錦濤𥪝𦠘𡀔總秘書𧵑黨共産。<ref name="XiJinpingLiKeqiang">{{chú thích báo|url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/china/9679477/Xi-Jinping-crowned-new-leader-of-China-Communist-Party.html|title=Xi Jinping crowned new leader of China Communist Party|work=The Daily Telegraph|date=ngày 15 tháng 11 năm 2012|accessdate=ngày 15 tháng 11 năm 2012|location=London|first=Malcolm|last=Moore}}</ref>
 
== 地理 ==
{{正|地理中國}}
{{#switch: {{#expr: {{CURRENTSECOND}} mod 2}}
|0=[[Tập tin:China 100.78713E 35.63718N.jpg|nhỏ|200px|版圖衛星𢯖體現地形中國]]
|1=[[Tập tin:China topo.png|nhỏ|200px|版圖地形中國。]]
}}
{{#switch: {{#expr: {{CURRENTSECOND}} mod 10}}
0=[[Tập tin:Qutang Gorge on Changjiang.jpg|thumb|200px|求 塘協𨕭[[長江]]、屬[[重慶]]。]]
|1=[[Tập tin:LongshengRiceTerrace.jpg|thumb|200px|𤲌𨄑簜龍勝在[[桂林]]、廣西。]]
|2=[[Tập tin:Hukou Waterfall.jpg|thumb|200px|𣴜壺口𨕭[[黄河]]、𡨌𠄩省山西吧陜西。]]
|3=[[Tập tin:Sanya Sun Photo by Dale Preston.jpg|thumb|200px|𡓁𤅶𫑊𤅶東在海南。]]
|4=[[Tập tin:Turpan-flaming-mountains-d02.jpg|thumb|200px|[[火焰山]]在盆地Turfan、新疆。]]
|5=[[Tập tin:1 jiuzhaigou valley wu hua hai 2011b.jpg|thumb|200px|五花海在[[區勝景九寨溝|九寨溝]]、四川。]]
|6=[[Tập tin:Everest North Face toward Base Camp Tibet Luca Galuzzi 2006.jpg|thumb|200px|嵿Everest𥆾自西藏。]]
|7=[[Tập tin:Amur River.jpg|thumb|200px|[[滝Amur|黑龍江]]凍冰邊坡屬中國。]]
|8=[[Tập tin:HuangShan.JPG|thumb|200px|[[黄山]]在安徽。]]
|9=[[Tập tin:Inner Mongolia grassland (2005).jpg|thumb|200px|草原内蒙。]]
}}
中國羅國家𡘯次二𨕭世界𥌀遶面積𡐙<ref>{{chú thích sách|last=Amitendu|first=Palit|title=China-India Economics: Challenges, Competition and Collaboration|year=2012|publisher=Routledge|page=4|url=http://books.google.com/books?id=Sz12DTzuhk0C&pg=PA4#v=onepage&q&f=false|isbn=9781136621628}}</ref>𡢐[[俄]]、吧羅國家𡘯次𠀧或𦊚𡗅總面積、𡢐俄、[[迦那多]]、吧𣎏體羅花旗。總面積𧵑中國常得宣佈羅壙。數料面積具體謠動詞遶[[Encyclopædia Britannica]]、遶年鑑人口聯協國、𦥃遶[[CIA World Factbook]]。<ref name="CIA">{{chú thích web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ch.html |title=CIA – The World Factbook |publisher=Cia.gov |accessdate=ngày 23 tháng 11 năm 2013}}</ref>
 
中國𣎏總朝𨱽塘邊界𨕭部𡘯一世界、唄22.117 km(13.743 mi)自𨷶滝[[鴨綠]]𦥃[[泳北部]]。<ref name="CIA"/>中國𣎏邊界唄14國家恪、𡨹位置數𠬠世界共唄俄。<ref>{{chú thích web|title=Which country borders the most other countries?|url=http://geography.about.com/library/faq/blqzmostneighbors.htm|publisher=About.com|accessdate=ngày 5 tháng 12 năm 2013}}</ref>中國包𪞍分𡘯東亞、夾唄[[越南]]、[[狫]]、[[眉安麻]]、[[印度]]、[[哺散]]、[[呢班]]、[[巴基斯坦]]、[[壓𪃿尼疎散]]、[[佐彌戛疏贊]]、[[居𢲢㖵汿疎散]]、[[咖𢩮疎散]]、[[俄]]、[[蒙古]]、吧[[共和民主人民朝鮮|朝鮮]]。外𠚢、[[韓國]]、[[日本]]、[[菲律賓]]拱鄰近唄中國過𤅶。
 
領土中國𦣰𡨌各緯度18°吧54°北、各經度73°吧135°東。景觀𧵑中國變𢷮當𠸥𨕭領土𢌌𡘯𧵑𨉟。在𪰂東、𫆡遶坡𤅶[[黄海]]吧[[𤅶華東]]、𣎏各垌平浮沙𢌌吧民居東𡓞、𥪝欺各草原𢌌𡘯占優勢於𧣧𧵑高原原内蒙。𡑖吧各𧿆𡶀𥰊支配地形在[[華南]]、𥪝欺沔中東𣎏仍洲土𧵑𠄩滝𡘯一中國羅[[黄河]]吧[[長江]]。各滝𡘯恪羅[[西江(滝中國)|西江]]、[[淮河]]、[[湄公]](瀾滄)、布拉馬普特拉河(Yarlung Tsangpo)吧[[亞謨]](黑龍江)。於𪰂西𣎏各𧿆𡶀𡘯、浽弼一羅[[喜馬拉雅]]。於𪰂北𣎏各景觀刳限、如[[沙漠戈壁]]吧[[沙漠塔克拉瑪干]]。頂高一世界羅[[𡶀珠穆朗瑪]](8.848m)𦣰𨕭邊界中國-呢班。<ref>{{chú thích báo|title=Nepal and China agree on Mount Everest's height|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8608913.stm|newspaper=BBC News|date=ngày 8 tháng 4 năm 2010}}</ref>點濕一𧵑中國、吧濕次𠀧𨕭世界、羅𢚸[[湖艾丁]](−154m)在[[盆地吐魯番]]。<ref>{{chú thích web|title=Lowest Places on Earth|url=http://www.nps.gov/deva/naturescience/lowest-places-on-earth.htm|publisher=National Park Service|accessdate=ngày 2 tháng 12 năm 2013}}</ref>
 
務刳吧𩙋務𣼩支配分𡘯氣候中國、引𦤾恪别熱度𤑟𤍅𡨌務冬吧務夏。𥪝務冬、𩙋北𣹗𨑜自各區域𣎏緯度高唄特點羅𨗺吧刳;𥪝務夏、𩙋南自各區域緣海𣎏緯度濕𣎏特點羅萻吧𣼩。<ref>{{chú thích sách|title=Regional Climate Studies of China|year=2008|publisher=Springer|page=1|url=http://books.google.com/books?id=SEO_RyNDJ0gC&pg=PA1#v=onepage&q&f=false|isbn=9783540792420}}</ref>氣候中國𣎏事恪别𡨌各區域由地形復雜高度。𠬠問題媒場𡘯在中國羅役各荒漠接續𫘑𢌌、特别羅沙漠戈壁。<ref>{{chú thích báo|title=Fighting Desertification|url=http://www.forbes.com/sites/terrywaghorn/2011/03/07/fighting-desertification/|newspaper=Forbes|date=ngày 7 tháng 3 năm 2011|first=Terry|last=Waghorn}}</ref><ref name="Ref_au">[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/4915690.stm "Beijing hit by eighth sandstorm"]. BBC news. Truy cập 17 tháng 4 năm 2006.</ref>
 
=== 多樣生學 ===
{{#switch: {{#expr: {{CURRENTSECOND}} mod 4}}
|0=[[Tập tin:Panda Cub from Wolong, Sichuan, China.JPG|thumb|200px|left|𠬠個體[[𤠰竹𡘯]]在[[區保存天然卧龍]]屬[[四川]]、𠬠類特有𧵑中國。]]
|1=[[Tập tin:Golden Snub-nosed Monkeys, Qinling Mountains - China.jpg|nhỏ|trái|150px|[[撲鋂劾鐄]]在[[秦嶺]]、𠬠類特有𧵑中國。]]
|2=[[Tập tin:2012 Suedchinesischer Tiger.JPG|nhỏ|trái|[[虎華南]]得分類羅𣎏可能毳種𥪝自然。]]
|3=[[Tập tin:Bos grunniens at Yundrok Yumtso Lake.jpg|nhỏ|trái|𠬠個體[[𤙭西藏]]在[[山南、西藏|山南]]𧵑西藏、類呢得淳化自行𠦳𢆥。]]
}}
中國羅𠬠𥪝17國家多樣生學超級𨕭世界、<ref name="Ref_2009a">{{chú thích web |url=http://www.environment.gov.au/soe/2001/publications/theme-reports/biodiversity/biodiversity01-3.html |title=Biodiversity Theme Report |publisher=Environment.gov.au |date=ngày 10 tháng 12 năm 2009 |accessdate=ngày 27 tháng 4 năm 2010}}</ref> 𦣰𨕭𠄩區域生態𡘯𧵑世界羅古北方(Palearctic)吧[[Indomalaya]](東洋)。遶𠬠打加、中國𣎏𨕭34.687類動物吧[[植物𣎏脈]]、由丕羅國家多樣生學高次𠀧𨕭世界、𡢐[[坡𦋦吀|坡𠚢吀]]吧[[沽𨇣啤亞]]。<ref>[http://rainforests.mongabay.com/03highest_biodiversity.htm Countries with the Highest Biological Diversity]. Mongabay.com. dữ liệu 2004. Truy cập 24 tháng 4 năm 2013.</ref>中國寄結公約𡗅多樣生學[[鴺溩多椰坭鱸]]𠓨𣎃6𢆥1992、吧𧿨成𠬠邊𧵑公約𠓨𣎃1𢆥1993。<ref>{{chú thích web|url=http://www.cbd.int/convention/parties/list|title=List of Parties |accessdate=ngày 9 tháng 12 năm 2012}}</ref>
 
中國羅坭生𤯩𧵑𠃣一551類獸(𡗉次𠀧世界)、<ref>[http://www.iucnredlist.org/initiatives/mammals/analysis/geographic-patterns IUCN Initiatives – Mammals – Analysis of Data – Geographic Patterns 2012]. IUCN. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2013. Dữ liệu không bao gồm các loài tại Đài Loan.</ref>1.221類𪀄(次𠔭)、<ref>[http://rainforests.mongabay.com/03birds.htm Countries with the most bird species]. Mongabay.com. dữ liệu 2004. Truy cập 24 tháng 4 năm 2013.</ref>424類𤙭察(次𦉱)<ref>[http://rainforests.mongabay.com/03reptiles.htm Countries with the most reptile species]. Mongabay.com. dữ liệu 2004. Truy cập 24 tháng 4 năm 2013.</ref>吧333類動物兩居(次𦉱)。<ref>[http://www.iucnredlist.org/initiatives/amphibians/analysis/geographic-patterns#diversity IUCN Initiatives – Amphibians – Analysis of Data – Geographic Patterns 2012]. IUCN. Truy cập 24 tháng 4 năm 2013. (Không bao gồm Đài Loan).</ref>中國羅國家多樣生學於𣞪度高一𥪝每項目外塳熱帶。動物荒野在中國𢺺𢩿媒場𤯩吧𠹾壓力垓刻自量民居東一世界。𠃣一𣎏840類動物被𠴓𡃏、易被損傷、或﨤危險毳種地方在中國、分𡘯羅由活動𧵑𡥵𠊛如破壞媒場𤯩、汙染吧𤜬𪧻非法底爫食品、𥙩𪤻𦒮吧爫原料朱[[東醫|中藥]]。<ref>[http://www.mnn.com/earth-matters/animals/stories/infographic-top-20-countries-with-most-endangered-species Top 20 countries with most endangered species IUCN Red List]. 5 tháng 3 năm 2010. Truy cập 24 tháng 4 năm 2013.</ref> 動物荒野﨤危險得法律保護、併𦥃𢆥2005、中國𣎏𨕭2.349區保存自然、包府𠬠總面積羅149,95兆訶、息15%總面積𧵑中國。<ref>{{chú thích web|title=Nature Reserves|url=http://www.china.org.cn/english/features/Brief/193257.htm|publisher=China.org.cn|accessdate=ngày 2 tháng 12 năm 2013}}</ref>
 
中國𣎏𨕭32.000類植物𣎏脈、<ref>[http://rainforests.mongabay.com/03plants.htm Countries with the most vascular plant species]. Mongabay.com. 2004 data. Truy cập 24 tháng 4 năm 2013.</ref>吧羅坭𣎏𡗉類棱。仍樞棱[[梗樁|樁]]冷佔優勢在沔北𧵑國家、羅坭生𤯩𧵑各類動物如[[Alces alces|狔𧤁𤗲]]吧[[𤠰馭|𤠰黰]]、共唄欣120類𪀄。<ref name="rough guide"/>層𤲂𧵑棱通𣼩𣎏體𪞍各𡏧𥯌。𨕭各𤀘𡶀高𧵑[[柏樞]]吧[[水松]]、𠊝勢朱𥯌羅[[芝杜鵑|杜鵑]]。各樞棱近熱帶佔優勢在沔中吧沔南中國、羅坭生𤯩𧵑曠146.000類植物。仍樞棱𩅹熱帶吧遶務被限製在[[雲南]]吧[[海南]]、𠼾包𪞍𠬠分資總數類動植物發現得在中國。<ref name="rough guide">{{chú thích sách|title=China|year=2003|publisher=Rough Guides|page=1213|url=http://books.google.com/books?id=dA_QbQiZkB4C&pg=PA1213#v=onepage&q&f=false|edition=3|isbn=9781843530190}}</ref>𪟕認得𨕭10.000類[[𪳋]]在中國、<ref>{{chú thích sách|title=Conservation Biology: Voices from the Tropics|year=2013|publisher=John Wiley & Sons|page=208|url=http://books.google.com/books?id=OeqjKhDml6wC&pg=PA208#v=onepage&q&f=false|isbn=9781118679814}}</ref> 吧𥪝數𪦆𣎏𧵆6.000類𪳋𫂨高。<ref>{{chú thích tạp chí|last=Liu|first=Ji-Kai|title=Secondary metabolites from higher fungi in China and their biological activity|journal=Drug Discoveries & Therapeutics|year=2007|volume=1|issue=2|page=94|url=http://www.ddtjournal.com/action/downloaddoc.php?docid=57}}</ref>
 
== 政治 ==
{{正|政治中國}}
{{#switch: {{#expr: {{CURRENTSECOND}} mod 3}}
|0=[[Tập tin:ForbiddenCity MaoZedongPortrait (pixinn.net).jpg|thumb|200px|蹎容毛澤東在廣場天安門]]
|1=[[Tập tin:GreatHall auditorium.jpg|thumb|200px|[[大禮堂人民]]在北京]]
|2=[[Tập tin:Xinhua Gate.jpg|thumb|200px|新華門羅𨷶正𧵑[[中南海]]、坭噠柱礎各機關頭惱𧵑中國。]]
}}
渃共和人民中華羅𠬠國家社會主義公開贊成主義共産。政府中國得模寫羅共産吧社會主義、𠼾拱專製吧社團、<ref>{{chú thích tạp chí|title=China, Corporatism, and the East Asian Model |first1=Jonathan |last1=Unger |first2= Anita |last2=Chan |journal= The Australian Journal of Chinese Affairs |issue= 33 |date=January 1995 |pages= 29–53|doi=10.2307/2950087}}</ref>唄仍限製嚴𪽨𥪝𡗉領域、當注意一羅追及自由印絲涅、自由報誌、自由會合、權𣎏𡥵、自由形成各組織社會吧自由尊教。<ref name="freedomhouse">{{chú thích web|url=http://freedomhouse.org/template.cfm?page=22&year=2011&country=8016|title=Freedom in the World 2011: China|publisher=Freedom House|year=2011|accessdate=ngày 19 tháng 6 năm 2013}}</ref>系統政治、思想、吧經濟現在𧵑中國得各領導渃呢噲吝𦃾羅"[[專政民主人民]]"、"[[主義社會特色中國]]"吧 "[[經濟市場社會主義]]"。<ref>{{chú thích báo|title=Xi reiterates adherence to socialism with Chinese characteristics|url=http://news.xinhuanet.com/english/china/2013-01/05/c_132082389.htm|newspaper=Xinhua|date=ngày 5 tháng 1 năm 2013}}</ref>
 
[[黨共産中國]]𪫶權統治國家、權力𧵑黨呢得𪟕𥪝憲法𧵑中國。<ref>{{chú thích web|url=http://english.people.com.cn/constitution/constitution.html
| title=Constitution of the People's Republic of China
|work=People's Daily  |accessdate=ngày 14 tháng 7 năm 2009 }}</ref>系統選舉𧵑中國𣎏分級、遶𪦆各大會代表人民地方(級[[鄕(中國)|鄕]]吧級[[縣(中國)|縣]])得選舉直接、吧全部各級大會代表人民自級高欣朱𦥃全國得選舉間接𤳸大會代表人民於級𣦍邊𤲂。系統政治得分權、吧各領導級省吧副省𣎏權自治當計。<ref name="cfr">{{chú thích web|url=http://www.cfr.org/publication/14482/communist_party_of_china.html |title=CFR.org |publisher=CFR.org |accessdate=ngày 27 tháng 4 năm 2010}}</ref> 在中國群𣎏各政黨恪、得噲羅 '黨派民主'、仍組織呢參加[[大會代表人民全國(中國)|大會代表人民全國]](人大)吧[[會議協商政治人民中國]](政協)。<ref>{{chú thích web|title=Democratic Parties|url=http://english.people.com.cn/data/China_in_brief/Political_Parties/Democratic%20Parties.html|work=People's Daily|accessdate=ngày 8 tháng 12 năm 2013}}</ref>
 
[[主席渃共和人民中華|主席渃中國]]羅元首國家𨕭名義、棟𦠘𡀔羅𠊛𨅸頭𡗅𩈘禮儀吧由大會代表人民全國保𠚢。首相中國羅人物領導政府、主持[[國務院共和人民中華|國務院]]𪞍𦊚副首相共𠊛𨅸頭各部吧委班級部。主席渃當任羅[[習近平]]、翁拱羅總秘書𧵑黨共産中國吧主席[[委班軍事中央共和人民中華|軍委中國]]、由丕翁羅領導最高𧵑中國。<ref name="XiJinpingLiKeqiang" /> 首相當任羅[[李克強]]、翁拱羅𠬠成員級高𧵑[[班常務部政治黨共産中國]]、𠬠機構決定行投𧵑中國𥪝實際。<ref>{{chú thích báo|title=China’s Next Leaders: A Guide to What’s at Stake|url=http://www.chinafile.com/china%E2%80%99s-next-leaders-guide-what%E2%80%99s-stake|accessdate=ngày 18 tháng 11 năm 2012|newspaper=China File|date=ngày 13 tháng 11 năm 2012}}{{dead link|date=July 2014}}</ref>
 
=== 行政 ===
{{正|分級行政共和人民中華}}
渃共和人民中華管理𡗅行政22[[省(中國)|省]]吧𥆾認臺灣羅省次23、𣳔臺灣現當得中華民國管理𠬠格獨立、正體呢爭執唄要策𧵑渃共和人民中華。<ref name="Ref_ap">Gwillim Law (ngày 2 tháng 4 năm 2005). [http://www.statoids.com/ucn.html Provinces of China]. Truy cập 15 tháng 4 năm 2006.</ref>中國群𣎏𠄼分區得噲正式羅[[區自治中國|區自治]]、每區𪺓朱𠬠民族少數得指定;𦊚[[城舖直屬中央(中國)|都市直屬]];吧𠄩[[特區行政|區行政特别]]得響權自治政治一定。22省、𠄼區自治、𦊚都市直屬𣎏體得噲終羅"[[中國大陸]]"、術語呢常空包𪞍各區行政特别[[香港]]吧[[澳門]]。
{{榜列計省城中國}}
{{版圖省城中國}}
{{-}}
 
=== 關係對外 ===
{{正|關係外交𧵑中國}}
{{#switch: {{#expr: {{CURRENTSECOND}} mod 5}}
|0=[[Tập tin:G5 meeting in Germany.jpg|thumb|200px|right|𠬠局合𧵑各領導G5𠓨𢆥2007、主席渃[[胡錦濤]]𨅸次𠄩自沛𨖅。]]
|1=[[Tập tin:BRICS leaders G20 2013-2.jpg|thumb|250px|𠄼家領導[[BRICS]]在期合上頂G20𢆥2013。]]
|2=[[Tập tin:Defense.gov photo essay 110110-F-6655M-017.jpg|thumb|副主席渃當時羅習近平會談唄部長外交花旗[[Robert Gates]]在北京𠓨𢆥2011。]]
|3=[[Tập tin:Vladimir Putin at APEC Summit in Vietnam 18-19 November 2006-4.jpg|thumb|150px|主席渃中國胡錦濤吧總統俄[[Vladimir Putin]]在期合上頂[[APEC]]𢆥2006在[[河内]]。]]
|4=[[Tập tin:Duncan Island - December 2012.jpg|thumb|160px|空影[[光和(島)|島光和]]屬[[群島黄沙]]、中國檢刷完全黄沙𡢐𠬠[[海戰黄沙|衝突軍事]]唄[[越南共和]]𧵆島呢𠓨𢆥1974。]]
}}
併𦥃𣈜31𣎃7𢆥2011、渃共和人民中華𣎏關係外交唄172國家(𥪝𪦆𣎏[[政權國家Palestine|Palestine]]、[[群島Cook]]吧[[Niue]])。<ref>{{chú thích web|title=中华人民共和国与各国建立外交关系日期简表|url=http://www.fmprc.gov.cn/mfa_chn/ziliao_611306/2193_611376/|publisher=Bộ Ngoại giao Trung Quốc|accessdate=26 tháng 9 năm 2014}}</ref>併合法𧵑渃共和人民中華羅問題爭執對唄中華民國吧𠬠𠄧國家恪(併𦥃𣎃7𢆥2014𣎏22 國家𣎏關係外交正式唄中華民國)<ref>{{chú thích web|title=國際空間 馬:兩岸有有效方式|url=http://www.cna.com.tw/news/firstnews/201407045002-1.aspx|publisher=Trung ương xã Đài Loan|accessdate=26 tháng 9 năm 2014}}</ref>)。𢆥1971、渃共和人民中華𠊝勢中華民國𥪝位勢羅代面唯一𧵑中國在聯協國吧位勢羅𠬠𥪝𠄼成員常直𧵑會同保安聯協國。<ref name="Ref_r">Chang, Eddy (ngày 22 tháng 8 năm 2004). [http://www.taipeitimes.com/News/editorials/archives/2004/08/22/2003199768 ''Perseverance will pay off at the UN''], ''The Taipei Times''.</ref> 中國羅𠬠舊成員吧舊領導𧵑[[風潮空連結]]、吧吻𥆾認本身羅渃兵域朱仍國家當發展。<ref name="Ref_2009">{{chú thích báo|url=http://english.peopledaily.com.cn/90001/90776/90883/6847341.html|title=China says communication with other developing countries at Copenhagen summit transparent|date=ngày 21 tháng 12 năm 2009|accessdate=ngày 20 tháng 8 năm 2010|work=People's Daily}}</ref>中國羅𠬠成員𥪝𡖡[[BRICS]]共唄坡𦋦吀、俄、印度吧南非。<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-13076229 "BRICS summit ends in China"]. BBC. 14 tháng 4 năm 2011. Truy cập 24 tháng 10 năm 2011.</ref>
 
遶[[正冊𠬠中國]]、政府中央在北京噠條件先決底設立關係外交羅各國家恪沛承認要冊𧵑𣱆對唄臺灣吧斷捽各關係正式唄政府中華民國。各官職中國𡗉吝抗議欺各國家恪進行談盼外交唄臺灣、<ref>{{chú thích báo|url=http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5iNP2McsYhIeRMgrn036WkQdrN3LQ
| title=Taiwan's Ma to stopover in US: report
| agency=Agence France-Presse |date=ngày 11 tháng 1 năm 2010 }}{{dead link|date=July 2014}}</ref> 特别羅𥪝問題交易武器。<ref>{{chú thích báo|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/asia/article7010435.ece |work=The Times |location=London |date=ngày 1 tháng 2 năm 2010
| title=China says US arms sales to Taiwan could threaten wider relations
| author=Macartney, Jane }}</ref>中國拱抗議仍會議政治𡨌各官職政府外國吧[[丹增嘉措|達賴喇嘛次14]]。<ref>{{chú thích báo|url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/china/6952556/China-cancels-UK-human-rights-summit-after-Akmal-Shaikh-execution.html
| title=China cancels UK human rights summit after Akmal Shaikh execution
| author=Moore, Malcolm |date= ngày 8 tháng 1 năm 2010 |work=The Daily Telegraph | location=London}}</ref>
 
分𡘯正冊外交現行𧵑中國得詳術羅豫𨕭"𠄼原則共存在和平"𧵑首相[[周恩來]]、吧拱得束𢱜𤳸概念"和而不同"、遶𪦆勸激關係外交𡨌各國家不計恪别𡗅意識系。<ref name="Keith">{{chú thích sách|last=Keith|first=Ronald C.|title=China from the inside out – fitting the People's republic into the world|publisher=PlutoPress |pages=135–136}}</ref>中國𣎏關係經濟吧軍事身近唄俄、<ref>{{chú thích web|url=http://www.dw.de/china-russia-launch-largest-ever-joint-military-exercise/a-16931106|title=China, Russia launch largest ever joint military exercise|work=Deutsche Welle|date=ngày 5 tháng 7 năm 2013|accessdate=ngày 5 tháng 7 năm 2013}}</ref>吧𠄩國家常一置欺𠬃飄在會同保安聯協國。<ref>{{chú thích báo|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-china-18327632|title=Energy to dominate Russia President Putin's China visit|publisher=BBC|date=ngày 5 tháng 6 năm 2012}}</ref><ref>{{chú thích báo|url=http://www.nytimes.com/2012/07/20/world/middleeast/russia-and-china-veto-un-sanctions-against-syria.html|title=Friction at the U.N. as Russia and China Veto Another Resolution on Syria Sanctions|work=[[New York Times]]|date=ngày 19 tháng 7 năm 2012|accessdate=ngày 15 tháng 11 năm 2012|first=Rick|last=Gladstone}}</ref><ref>{{chú thích báo|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-china-21911842|title=Xi Jinping: Russia-China ties 'guarantee world peace'|publisher=BBC|date=ngày 23 tháng 3 năm 2013|accessdate=ngày 23 tháng 3 năm 2013}}</ref>
 
外要冊對唄臺灣、中國拱參預𠬠數爭執領土國際恪。計自十年1990、中國參預各局談盼𥆂解決爭執𡗅邊界𨕭步、𥪝𪦆𣎏爭執邊界唄印度吧𠬠邊界𣗓分定唄[[哺散]]。外𠚢、中國群參預各爭執多方縈權佔友𠬠數島𡮈𨕭[[𤅶東]]吧[[𤅶華東]]、𪞍𡓁[[𣴓黃岩]]<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-18045383 "China denies preparing war over South China Sea shoal"]. BBC. ngày 12 tháng 5 năm 2012.</ref>、[[群島尖閣]]、<ref>{{chú thích báo|title=Q&A: China-Japan islands row|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-11341139|publisher=BBC News |date=ngày 27 tháng 11 năm 2013}}</ref>[[群島黄沙]]吧[[群島長沙]]。<ref>{{chú thích báo|title=40 năm Trung Quốc xâm chiếm Hoàng Sa, bài học lịch sử|url=http://vietnamnet.vn/vn/tuanvietnam/157397/40-nam-trung-quoc-xam-chiem-hoang-sa--bai-hoc-lich-su.html|publisher=Vietnamnet |accessdate=26 tháng 9 năm 2014}}</ref>
 
中國常得散從羅𠬠[[超強潛能]]、𠬠數家評論朱哴發展經濟𪬭𢶢、發展能力軍事、民數慄東、吧影響國際加增羅仍鬥效朱𧡊中國𠱊𡨹爲勢浽弼𨕭全球𥪝世紀21。<ref name="ChinaFuture" /><ref>{{chú thích báo|url=http://www.guardian.co.uk/world/2012/jun/18/china-birth-of-superpower|title=China: witnessing the birth of a superpower|work=The Guardian|date=ngày 18 tháng 6 năm 2012|accessdate=ngày 6 tháng 3 năm 2013|location=London|first=Jonathan|last=Watts}}</ref> 𠬠數學者吏噠句𠳨𡗅定義"超強"、理論哴指𫁅經濟𡘯𠱊空𠢞中國𧿨成超強、吧留意哴中國少影響軍事吧文化如花旗。<ref>Grinin, Leonid. [http://www.sociostudies.org/journal/articles/140670/ "Chinese Joker in the World Pack"]. ''Journal of Globalization Studies''. Volume 2, Number 2. November 2011. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2012.</ref>
 
== 軍事 ==
{{正|軍解放人民中國}}
科學吧技術𥪝工業國防𧵑共和人民中華候歇得噠𪤍𡒯欺聯搊頭私孟𠸍𠓨中國𠓨仍𢆥1950。吧分𡘯各武器關重𧵑聯搊㐌得級紙𪫚底産出在中國。拱如聯搊㐌𠢞拖發展工藝核仁吧武器原子在中國<ref>{{chú thích web| url =http://baodatviet.vn/quoc-phong/cac-ba-do-cua-cnqp-trung-quoc-ky-1-2217927/ | tiêu đề =Các bà đỡ' của CNQP Trung Quốc (kỳ 1) |ngày =19 tháng 9 năm 2012 | ngày truy cập =31 tháng 10 năm 2014 | nơi xuất bản=Báo Đất Việt | ngôn ngữ = }}</ref>。CHND中華拱㐌𣎏得𠬠數工藝𧵑花旗欺媒關係𡨌𠄩渃𧿨𢧚𪞽萻𠓨仍𢆥1970。拱如中國扒頭牢𠽃仍武器𦓡𨉟𧷸得自方西仍空𡗉由各渃方西腎重欣𥪝役𧷸𧸝武器唄中國拱如被㯲運武器𠓨𢆥1989<ref>{{chú thích web| url =http://baodatviet.vn/quoc-phong/cac-ba-do-cua-cnqp-trung-quoc-ky-2-2217150/ | tiêu đề ='Các bà đỡ' của CNQP Trung Quốc (kỳ 2) |ngày =30 tháng 9 năm 2012 | ngày truy cập =31 tháng 10 năm 2014 | nơi xuất bản=Báo Đất Việt | ngôn ngữ = }}</ref>。𦤾仍𢆥1990時中國扒頭吵𠽃規模𡘯各武器現代𧷸得自俄。群欺俄自嚉半各類武器𧵑𨉟時中國轉創𧷸𧵑幽棋淶那本拱所有𡗉類武器現代自時聯搊<ref>{{chú thích web| url =http://baodatviet.vn/quoc-phong/ukraine-o-at-ban-cong-nghe-quan-su-cho-trung-quoc-2259181/ | tiêu đề =Ukraine ồ ạt bán công nghệ quân sự cho Trung Quốc | ngày =14 tháng 6 năm 2011 | ngày truy cập =31 tháng 10 năm 2014 | nơi xuất bản=Báo Đất Việt}}</ref>。現在時中國當積極吵𠽃各類武器𧵑方西𧷸得自伊疎𠚢嚥。<ref>{{chú thích web | url = http://baodatviet.vn/quoc-phong/cac-ba-do-cua-cnqp-trung-quoc-ky-4-2216643/ | tiêu đề = Các 'bà đỡ' của CNQP Trung Quốc (kỳ 4) | author =  | ngày =  | ngày truy cập = 8 tháng 2 năm 2015 | nơi xuất bản = Báo Đất Việt | ngôn ngữ = }}</ref>
 
㐌曾𣎏時、俄豪放唄中國𦥃𣞪空級免費𠬠量𡘯武器吧工藝軍事𠢞朱梗工業國防渃呢𣎏得𠬠𪤍搡極期關重。界分辟軍事國際肯定、中國㐌收得仍結果"苦信"𢘾事助𠢞𧵑俄。各家分辟朱哴、北京信想羅憑格圍範本權産品𣱆𠱊曾𨀈凝入口武器𧵑俄吧進細𧿨成𠬠家出口𡘯、都飭競爭唄各強國恪。𠸥自𪦆、俄㐌慄限製半設備軍事朱中國默𠶢吻接續空級動機𣛠𩙻。添𠓨𪦆、每𠳒議使用各研究工藝高自𪰂中國調被俄自嚉躺繩仍俄吏産𢚸半朱各對手𧵑中國𥪝區域<ref>{{chú thích web| url =http://infonet.vn/cong-nghiep-quoc-phong-trung-quoc-khuon-mat-ke-boi-bac-post104943.info | tiêu đề =Công nghiệp quốc phòng Trung Quốc: Khuôn mặt kẻ bội bạc | ngày =20 tháng 11 năm 2013 | ngày truy cập =30 tháng 10 năm 2014 | nơi xuất bản=Infonet}}</ref>。
 
[[軍解放人民中國]]𣎏2,3兵士在五、羅力量軍事常直𡘯一𨕭世界吧𦣰𤲂權指揮𧵑[[委班軍事中央共和人民中華|軍委中央]]。<ref name="Ref_abcdep">{{chú thích báo|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-china-20318047|title=The new generals in charge of China's guns|publisher=BBC|date=ngày 14 tháng 11 năm 2012|accessdate=ngày 10 tháng 12 năm 2012}}</ref>軍解放人民中國𪞍𣎏[[陸軍軍解放人民中國|陸軍]]、[[海軍軍解放人民中國|海軍]]、[[空軍軍解放人民中國|空軍]]、吧𠬠力量籺仁戰略芒𠸜[[部隊炮兵數𠄩]]。遶政府中國、總支費𪺓朱軍事𧵑國家𠓨𢆥2012羅100璽USD、𨅸次𠄩世界𡗅銀冊軍事。<ref>{{chú thích báo|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-china-22163599|title=China 'reveals military structure'|publisher=BBC|date=ngày 16 tháng 4 năm 2013|accessdate=ngày 16 tháng 4 năm 2013}}</ref>雖然、各國家恪如花旗時朱哴中國空報告𣞪正確𡗅支標軍事、本得朱羅高欣𡗉銀冊正式。<ref name="Ref_abcdeq">[http://www.defenselink.mil/pubs/pdfs/China_Military_Power_Report_2009.pdf Annual Report To Congress – Military Power of the People's Republic of China 2009 (PDF)]. Defenselink.mil. Truy cập 27 tháng 11 năm 2011.</ref>仍力量軍隊渃呢吏得訓練慄要劍<ref>{{chú thích web | url = http://kienthuc.net.vn/nong-sau/huan-luyen-kem-quan-doi-trung-quoc-thua-nhan-40-diem-yeu-400842.html | tiêu đề = Huấn luyện kém: Quân đội Trung Quốc thừa nhận 40 điểm yếu | author =  | ngày =  | ngày truy cập = 8 tháng 2 năm 2015 | nơi xuất bản = Kienthuc.net.vn | ngôn ngữ = }}</ref> 吧難貪冗漸瀾𢲧影響孟𦥃能力參戰𧵑軍隊、各專家軍事朱哴軍隊中國𣈜𠉞群貪冗欣哿時家清<ref>{{chú thích web | url = http://www.thanhnien.com.vn/pages/20140819/suc-manh-quan-doi-trung-quoc-bi-xoi-mon-vi-tham-nhung.aspx | tiêu đề = Sức mạnh quân đội Trung Quốc bị xói mòn vì... tham nhũng | author =  | ngày =  | ngày truy cập = 8 tháng 2 năm 2015 | nơi xuất bản = [[Thanh Niên (báo)|Thanh Niên Online]] | ngôn ngữ = }}</ref>。
 
{{#switch: {{#expr: {{CURRENTSECOND}} mod 4}}
|0=[[Tập tin:J-10a zhas.png|thumb|200px|left|𠬠戰鬥機[[Chengdu J-10|殲-10]]𧵑[[空軍軍解放人民中國]]。]]
|1=[[Tập tin:Luyang II (Type 052C) Class Destroyer.JPG|200px|left|艚驅逐"蘭州"(170)屬[[𤖹艚驅逐嶠052C|𤖹052C]]𧵑[[海軍軍解放人民中國]]。]]
|2=[[Tập tin:Type 99 MBT front left.jpg|thumb|200px|left|車熷嶠99𧵑軍解放人民中國。]]
|3=[[Tập tin:Chinese S-300 launcher.jpg|thumb|200px|left|飛彈防空機動紅旗-9(HQ-9)。]]
}}
中國得公認羅𠬠國家武器籺仁、得𥆾認羅𠬠強國軍事𡘯𥪝區域吧𣎏漸能𧿨成𠬠超強軍事。<ref name="Ref_abcder">Nolt, James H. [http://www.atimes.com/china/BA27Ad01.html Analysis: The China-Taiwan military balance]. ''Asia Times''. 1999. Truy cập 15 tháng 4 năm 2006.</ref> 遶𠬠報告𠓨𢆥2013𧵑部國防美、中國迻𠚢植地自50𦥃75[[𥏌焒聯陸地]]、共唄𠬠數𥏌焒彈道𣅵𥐉。<ref name="ChineseNukes">{{chú thích web|url=http://www.defense.gov/pubs/2013_China_Report_FINAL.pdf|title=Military and Security Developments Involving the People's Republic of China 2013|publisher=US Secretary of Defense|format=PDF|year=2013|accessdate=ngày 25 tháng 6 năm 2013}}</ref>雖然、𨎆唄𦊚成員恪𥪝會同保安聯協國、中國將對限製𡗅能力遠征。<ref name="Martin">{{chú thích web|first=Martin |last=Andrew |url=http://www.asianresearch.org/articles/2680.html |title=THE DRAGON BREATHES FIRE: CHINESE POWER PROJECTION |publisher=AsianResearch.org|date=ngày 18 tháng 8 năm 2005 |accessdate=ngày 26 tháng 6 năm 2013}}</ref>𥆂剋服情狀呢、中國㐌發展各財産服務遠征、[[遼寧(艚𡑝𩙻)|航空母艦]]頭先𧵑中國扒頭服務自𢆥2012、<ref name="J15Carrier" /><ref>{{chú thích web | title= China's first aircraft carrier completes sea trial | url= http://news.xinhuanet.com/english2010/video/2011-08/15/c_131050307.htm | publisher= Xinhua News Agency | date= ngày 15 tháng 8 năm 2011 | accessdate=ngày 15 tháng 8 năm 2011}}</ref><ref>{{chú thích báo|url=http://online.wsj.com/article/SB10000872396390444358804578017481172611110.html|title=China: Aircraft Carrier Now in Service|date=ngày 25 tháng 9 năm 2012|accessdate=ngày 26 tháng 9 năm 2012|work=The Wall Street Journal}}</ref> 吧維持𠬠艦隊尋沉當計、𪞍哿𠬠數艚沉進攻籺仁吧𥏌焒彈道。<ref>[http://www.guardian.co.uk/world/2009/apr/22/china-submarines-foreign-relations "China unveils fleet of submarines"]. ''[[The Guardian]]''. ngày 22 tháng 4 năm 2009. Truy cập 16 tháng 10 năm 2011.</ref> 外𠚢、中國群設立𠬠命䋥𪞍各關係軍事海外𨂔仍線塘𤅶𣏿椊。<ref>{{chú thích báo|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-05-30/india/39627850_1_indian-ocean-india-and-japan-japanese-counterpart-shinzo-abe|title=India, Japan join hands to break China's 'string of pearls'|work=Times of India|date=ngày 30 tháng 5 năm 2013|accessdate=ngày 7 tháng 7 năm 2013}}</ref>
 
中國達得仍進部打計𥪝役現代化 空軍計自頭十年2000、𧷸各戰鬥機𧵑俄如[[Sukhoi Su-30]]、吧拱産出各戰鬥機現代朱𨉟、當注意一羅[[成都殲-10|殲-10]]吧[[瀋陽殲-11|殲-11]]、[[瀋陽殲-15|殲-15]]吧[[瀋陽殲-16|殲-16]]。<ref name="J15Carrier">{{chú thích web|url=http://www.flightglobal.com/news/articles/in-focus-long-march-ahead-for-chinese-naval-airpower-379419/|title=IN FOCUS: Long march ahead for Chinese naval airpower|publisher=Flightglobal.com|date=ngày 26 tháng 11 năm 2012|accessdate=ngày 26 tháng 11 năm 2012}}</ref><ref name="Ref_2009f">{{chú thích web|url=http://www.sinodefence.com/airforce/fighter/j10b.asp |title=J-10 |publisher=SinoDefence.com |date=ngày 28 tháng 3 năm 2009 |accessdate=ngày 27 tháng 4 năm 2010}}</ref>中國群參加發展[[𣛠𩙻藏形]]吧[[𣛠𩙻空𠊛俚|𣛠𩙻戰鬥空𠊛俚]]。<ref>{{chú thích web|url=http://www.popsci.com/technology/article/2012-12/inside-chinas-secret-arsenal|title=Inside China's Secret Arsenal|work=[[Popular Science]]|date=ngày 20 tháng 12 năm 2012|accessdate=ngày 20 tháng 12 năm 2012}}</ref><ref>[http://china-defense.blogspot.com/ "Early Eclipse: F-35 JSF Prospects in the Age of Chinese Stealth."] China-Defense. Truy cập 23 tháng 1 năm 2011.</ref><ref name="Defense Update">[http://www.defense-update.com/products/j/29122010_j-20.html "Chengdu J-20 – China's 5th Generation Fighter."] Defense-Update.com. Truy cập ngày 23 tháng 1 năm 2011.</ref> 仍役空體自製造動機𣛠𩙻譴朱中國空體製造各類𣛠𩙻如J-15吧J-16唄數量𡘯甚至空𣎏可能産出𣛠𩙻-戰鬥J-11B由問題唄各動機𣛠𩙻内地如WS-10A。問題將自㐌𢷏力量海軍中國毀𠬃計劃使用WS-10A cho J-15。哿𠄩力量空軍吧海軍中國㐌要求底𠊝替WS-10A憑各動機AL-31F𧵑俄當𠒷𢭄欣。役呢爫朱數量動機入口當𣎏空體供急都朱役産出𣛠𩙻役呢𣎏體引𦥃役凝發展𣛠𩙻朱𦥃欺𣎏體尋得格自主衛動機<ref>{{chú thích web| url =http://www.wantchinatimes.com/news-subclass-cnt.aspx?id=20140909000029&cid=1101 | tiêu đề = Engine issues mean China can't power J-15, J-16 fighters | ngày =9 tháng 9 năm 2014 | ngày truy cập =30 tháng 10 năm 2014 | nơi xuất bản= WantChinaTimes.com }}</ref>。中國拱現代化力量步兵𧵑𣱆、𠊝勢車熷自時聯搊憑𡗉變體𧵑熷[[撟99(熷)|撟99]]、吧㨢級各系統C3I吧C4I戰場底曾強能力戰爭命䋥中心𧵑𣱆。<ref>[http://www.sinodefence.com/army/default.asp Ground Forces]{{Dead link|date=February 2014}}. SinoDefence.com. Truy cập 18 tháng 10 năm 2011.</ref> 外𠚢、中國拱發展或劍得各系統𥏌焒新薦、<ref name="Ref_abcdes">[http://www.sinodefence.com/army/surfacetoairmissile/hongqi9.asp Surface-to-air Missile System]{{Dead link|date=February 2014}}. SinoDefence.com. 2006. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2009.</ref><ref name="Ref_2008e">{{chú thích sách| chapter=HQ-19 (S-400) (China)|title=Jane's Weapons: Strategic |publisher=IHS |date=ngày 23 tháng 12 năm 2008}}</ref>𥪝𪦆𣎏pp𥏌焒𢶢衛星]]、<ref>[http://www.channelnewsasia.com/stories/afp_asiapacific/view/253580/1/.html "China plays down fears after satellite shot down"]. [[Agence France-Presse]] qua [[MediaCorp Channel NewsAsia|ChannelNewsAsia]]. ngày 20 tháng 1 năm 2007. Truy cập 11 tháng 7 năm 2013.</ref> [[𥏌焒行程]]<ref>[http://asw.newpacificinstitute.org/?p=11412 "Chinese Navy Tests Land Attack Cruise Missiles: Implications for Asia-Pacific"]. New Pacific Institute. ngày 25 tháng 7 năm 2012. Truy cập 1 tháng 10 năm 2012.</ref>吧𥏌焒彈導連陸地籺仁放自艚沈。<ref name="WashTiNu">[http://www.washingtontimes.com/news/2011/aug/25/beijing-to-expand-its-nuclear-stockpile/?page=all "China expanding its nuclear stockpile"]. ''[[The Washington Times]]''. ngày 25 tháng 8 năm 2011. Truy cập 16 tháng 10 năm 2011.</ref>
 
== 經濟 ==
{{正|經濟共和人民中華}}
併𦥃𢆥2013、經濟中國𡘯次𠄩世界𥌀遶GDP名義、總價値曠9.325,3億USD遶[[櫃錢幣國際]]。𡀮𥌀𡗅GDP遶飭𧷸相當、中國達13.395璽USD𠓨𢆥2013、拱插次𠄩𡢐花旗。𢆥2013、GDP PPP/𠊛𧵑中國羅9.844 USD、𥪝欺GDP名義/𠊛羅6.747 USD。遶哿𠄩方法、中國調𨅸𡢐曠90國家(𥪝數183國家𥪝名冊𧵑IMF)𥪝插項GDP/𠊛全求。<ref name=imf2>{{chú thích web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=55&pr.y=9&sy=2014&ey=2014&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=924&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=|title=Estimates for 2014 nominal GDP|publisher=International Monetary Fund|date=2014|accessdate=10 February 2015}}</ref>
 
Từ khi thành lập vào năm 1949 cho đến cuối năm 1978, nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa có một kinh tế kế hoạch tập trung theo kiểu Liên Xô. Sau khi Mao Trạch Đông từ trần vào năm 1976 và Cách mạng văn hóa kết thúc, Đặng Tiểu Bình và tập thể lãnh đạo mới của Trung Quốc bắt đầu cải cách kinh tế và chuyển đổi theo hướng kinh tế hỗn hợp định hướng thị trường hơn dưới sự lãnh đạo độc đảng. Tập thể hóa nông nghiệp bị tiệt trừ và đất ruộng được tư hữu hóa, trong khi đó ngoại thương trở thành một trọng tâm mới quan trọng, dẫn đến việc thiết lập các [[đặc khu kinh tế]]. Những doanh nghiệp quốc doạnh không hiệu quả bị tái cơ cấu và những doanh nghiệp thua lỗ phải đóng cửa hoàn toàn, dẫn đến tình trạng thất nghiệp lớn. Trung Quốc hiện nay có đặc điểm chủ yếu là một nền kinh tế thị trường dựa trên quyền sở hữu tài sản tư nhân,<ref name="english.eastday">{{chú thích web |url=http://english.eastday.com/e/ICS/u1a4035916.html |title=China is already a market economy—Long Yongtu, Secretary General of Boao Forum for Asia|publisher=EastDay.com |year=2008 |accessdate=ngày 14 tháng 7 năm 2009}}</ref> và là một trong các ví dụ hàng đầu về chủ nghĩa tư bản nhà nước.<ref>[http://www.forbes.com/sites/greatspeculations/2010/03/22/communism-is-dead-but-state-capitalism-thrives/ "Communism Is Dead, But State Capitalism Thrives"]. Vahan Janjigian. ''Forbes''. 22 tháng 3 năm 2010. Truy cập 11 tháng 7 năm 2013.</ref><ref>[http://www.forbes.com/sites/gadyepstein/2010/08/31/the-winners-and-losers-in-chinese-capitalism/ "The Winners And Losers In Chinese Capitalism"]. Gady Epstein. ''Forbes''. 31 tháng 8 năm 2010. Truy cập 11 tháng 7 năm 2013.</ref> Nhà nước vẫn chi phối trong những lĩnh vực "trụ cột" chiến lược như sản xuất năng lượng và công nghiệp nặng, song doanh nghiệp tư nhân mở rộng mạnh mẽ, với khoảng 30 triệu doanh nghiệp tư nhân vào năm 2008.<ref name="Ref_abf">John Lee. [https://web.archive.org/web/20080726102845/http://www.cis.org.au/issue_analysis/IA95/ia95.html "Putting Democracy in China on Hold"]. The Center for Independent Studies. 26 tháng 7 năm 2008. Truy cập 16 tháng 7 năm 2013.</ref><ref name="Englishpeopledailycomcn2005">{{chú thích web|author=English@peopledaily.com.cn |url=http://english.people.com.cn/200507/13/eng20050713_195876.html |title=People.com |work=People |date=ngày 13 tháng 7 năm 2005 |accessdate=ngày 27 tháng 4 năm 2010}}</ref><ref name="Ref_2005a">{{chú thích web|url=http://www.businessweek.com/magazine/content/05_34/b3948478.htm |title=Businessweek.com |work=BusinessWeek |date=ngày 22 tháng 8 năm 2005 |accessdate=ngày 27 tháng 4 năm 2010}}</ref><ref name="Ref_abg">{{chú thích web|url=http://www.oecd.org/dataoecd/16/3/36174313.pdf |title=Microsoft Word – China2bandes.doc |format=PDF |publisher=OECD|accessdate=ngày 27 tháng 4 năm 2010}}{{Dead link|date=February 2014}}</ref>
 
{{#switch: {{#expr: {{CURRENTSECOND}} mod 5}}
|0=[[Tập tin:2012 Pudong.jpg|thumb|200px|光景區中心[[浦東]]𧵑上海𠓨𢆥2012。]]
|1=[[Tập tin:炫彩津门99海河夜景.jpg|thumb|200px|光景區域𫑊[[海河(滝)|海河]]𧵑天津。]]
|2=[[Tập tin:Wangfujing street, Beijing.JPG|thumb|200px|[[王府井]]羅𠬠𥪝各舖𧷸懺𦁂遁一在北京。]]
|3=[[Tập tin:Chengdu Skyline.jpg|thumb|200px|光景城舖[[成都]]、四川。]]
|4=[[Tập tin:Zhujiang New Town.jpg|thumb|200px|區域珠江濱城在廣州。]]
}}
 
Kể từ khi bắt đầu tự do hóa kinh tế vào năm 1978, Trung Quốc nằm trong số các nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất trên thế giới,<ref>{{chú thích web|title=China's Economic Rise: History, Trends, Challenges, and Implications for the United States |url=http://www.fas.org/sgp/crs/row/RL33534.pdf|publisher=Congressional Research Service |date=ngày 5 tháng 9 năm 2013 }}</ref> dựa ở mức độ lớn vào tăng trưởng do đầu tư và xuất khẩu.<ref name="chinadaily">{{chú thích báo|url=http://www.chinadaily.com.cn/bizchina/2008-11/21/content_7228346.htm|title=China must be cautious in raising consumption|work=China Daily |accessdate=ngày 8 tháng 2 năm 2009}}</ref> Theo IMF, tăng trưởng GDP bình quân hàng năm của Trung Quốc trong giai đoạn 2001-2010 là 10,5%. Trong giai đoạn 2007-2011, tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc tương đương với tổng tăng trưởng của các quốc gia [[G7]].<ref>{{chú thích báo|last=Walker |first=Andrew |url=http://www.bbc.co.uk/news/business-13802453 |title=Will China's Economy Stumble? |publisher=BBC |date=ngày 16 tháng 6 năm 2011 |accessdate=ngày 1 tháng 11 năm 2011}}</ref> Năng suất cao, chi phí lao động thấp và cơ sở hạ tầng tương đối thấp khiến Trung Quốc dẫn đầu thế giới về chế tạo. Tuy nhiên, kinh tế Trung Quốc cần rất nhiều năng lượng và không hiệu quả;<ref name="China Quick Facts">{{chú thích web|url=http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/EASTASIAPACIFICEXT/CHINAEXTN/0,,contentMDK:20680895~pagePK:1497618~piPK:217854~theSitePK:318950,00.html|title=China Quick Facts|publisher=[[World Bank]]|accessdate=ngày 26 tháng 7 năm 2008}}</ref> Trung Quốc trở thành nước tiêu thụ năng lượng lớn nhất thế giới vào năm 2010,<ref name="Swartz2010">{{chú thích báo|url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748703720504575376712353150310.html?mod=djemalertNEWS|title=China Becomes World's Biggest Energy Consumer|date=ngày 19 tháng 7 năm 2010|work=Wall Street Journal |accessdate=ngày 19 tháng 7 năm 2010 | first1=Spencer | last1=Swartz | first2=Shai | last2=Oster}}</ref> dựa vào than đá để cung cấp trên 70% nhu cầu năng lượng trong nước,<ref name="BusInsEnergyGuide">{{chú thích web|url=http://www.businessinsider.com/china-energy-use-2012-8?op=1|title=The Ultimate Guide To China's Voracious Energy Use|work=Business Insider|date=ngày 17 tháng 8 năm 2012|accessdate=ngày 12 tháng 12 năm 2012}}</ref> và vượt qua Hoa Kỳ để trở thành nước nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới vào tháng 9 năm 2013.<ref>{{chú thích báo|title=China overtakes US as the biggest importer of oil|url=http://www.bbc.co.uk/news/business-24475934|accessdate=ngày 11 tháng 10 năm 2013|publisher=BBC|date=ngày 10 tháng 10 năm 2013}}</ref>
 
Trung Quốc là một thành viên của [[Tổ chức Thương mại Thế giới]] và là cường quốc giao thương lớn nhất thế giới, với tổng giá trị mậu dịch quốc tế là 3.870 tỷ USD trong năm 2012.<ref name="ChinaBiggestTrader">{{chú thích báo|url=http://www.telegraph.co.uk/finance/economics/9860518/China-trade-now-bigger-than-US.html|title=China trade now bigger than US|work=Daily Telegraph|date=10 February 2013|accessdate=15 February 2013|location=London|first=Garry|last=White}}</ref> Dự trữ ngoại hối của Trung Quốc đạt 2.850 tỷ USD vào cuối năm 2010, là nguồn dự trữ ngoại hối lớn nhất thế giới cho đến đương thời.<ref name="Ref_2009b">{{chú thích báo|url=http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601087&sid=alZgI4B1lt3s|title=China's Foreign-Exchange Reserves Surge, Exceeding $2 Trillion|date=ngày 15 tháng 7 năm 2009|work=[[Bloomberg L.P.]]|accessdate=ngày 19 tháng 7 năm 2010}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://smetimes.tradeindia.com/smetimes/news/global-business/2011/Jan/11/china-s-forex-reserves-reach-usd-2.85-trillion624606.html |title=China's forex reserves reach USD 2.85 trillion |publisher=Smetimes.tradeindia.com |accessdate=ngày 1 tháng 11 năm 2011}}</ref> Năm 2012, Trung Quốc là quốc gia tiếp nhận [[đầu tư trực tiếp nước ngoài]] (FDI) nhiều nhất thế giới, thu hút 253 tỷ USD.<ref name="FDI">{{chú thích web|title=FDI in Figures|url=http://www.oecd.org/daf/inv/FDI%20in%20figures.pdf|publisher=OECD|accessdate=ngày 28 tháng 11 năm 2013}}</ref> Trung Quốc cũng đầu tư ra hải ngoại, tổng FDI ra ngoại quốc trong năm 2012 là 62,4 tỷ USD,<ref name="FDI">{{chú thích web|title=FDI in Figures|url=http://www.oecd.org/daf/inv/FDI%20in%20figures.pdf|publisher=OECD|accessdate=28 November 2013}}</ref> các công ty Trung Quốc cũng tiến hành những vụ thu mua lớn các hãng ngoại quốc.<ref>{{chú thích báo|title=Being eaten by the dragon|url=http://www.economist.com/node/17460954|newspaper=The Economist|date=ngày 11 tháng 11 năm 2010}}</ref> Tỷ giá hối đoái bị định giá thấp gây xích mích giữa Trung Quốc với các nền kinh tế lớn khác,<ref name="CurrencyManipulator">{{chú thích báo|url=http://www.reuters.com/article/2012/09/24/us-usa-campaign-romney-china-idUSBRE88N12M20120924|title=Obama should call China a currency manipulator: Romney aide|publisher=Reuters|date=ngày 24 tháng 9 năm 2012|accessdate=ngày 6 tháng 10 năm 2012|first=Doug|last=Palmer}}</ref><ref name="Ref_2008">{{chú thích báo|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2008-01/11/content_6387775.htm|title=2007 trade surplus hits new record – $262.2B|date=ngày 11 tháng 1 năm 2008|work=China Daily |accessdate=ngày 19 tháng 7 năm 2010}}</ref><ref name="Ref_2005">{{chú thích báo|url=http://www.china-embassy.org/eng/gyzg/t213645.htm|title=China widens yuan, non-dollar trading range to 3%|date=ngày 23 tháng 9 năm 2005|accessdate=ngày 19 tháng 7 năm 2010}}</ref> và Trung Quốc cũng bị chỉ trích rộng rãi về việc chế tạo hàng giả với số lượng lớn<ref>[http://www.asiabusinesscouncil.org/docs/IntellectualPropertyRights.pdf Intellectual Property Rights]. Asia Business Council. tháng 12 năm 2005. Truy cập 13 tháng 1 năm 2012.</ref><ref>{{chú thích web | url = http://web.mit.edu/cis/fpi_china.html| title= MIT CIS: Publications: Foreign Policy Index | accessdate =ngày 15 tháng 5 năm 2010}}</ref> với hơn 90% lượng hàng giả và hàng nhái trên thế giới có nguồn gốc xuất phát từ quốc gia này<ref>http://www.eaton.com/ecm/idcplg%3FIdcService%3DGET_FILE%26dID%3D224970</ref>. Trung Quốc từ lâu đã được coi là đế chế hàng fake khổng lồ nhất toàn cầu như tại Quảng Châu, nơi được mệnh danh là "Thiên đường của hàng fake", những nhãn hàng thời trang từ bình dân tới cao cấp được nhái lại và bày bán công khai với giá rẻ. Và khá "ấn tượng" khi nhiều xưởng sản xuất hàng nhái tại Trung Quốc còn làm giả sản phẩm chỉ dựa trên hình ảnh của hàng hóa trên các tạp chí thời trang hoặc qua mạng Internet<ref>{{chú thích web | url = http://khampha.vn/giai-tri/the-gioi-nhuc-nhoi-voi-dai-nan-do-fake-c6a141949.html | tiêu đề = Thế giới nhức nhối với đại dịch hàng nhái | author = | ngày = | ngày truy cập = 8 tháng 2 năm 2015 | nơi xuất bản = | ngôn ngữ = }}</ref>.
 
Dân số tầng lớp trung lưu tại Trung Quốc (có thu nhập hàng năm từ 10.000-60.000 USD) đạt trên 300 triệu vào năm 2012.<ref>{{chú thích báo|title=China's growing middle class|url=http://money.cnn.com/2012/04/25/news/economy/china-middle-class/|newspaper=CNN|date=ngày 26 tháng 4 năm 2012}}</ref> Theo Hurun Report, số lượng tỷ phú USD tại Trung Quốc tăng lên 251 vào năm 2012.<ref>{{chú thích web|url=http://www.globaltimes.cn/content/734985.shtml|title=China's rich are getting poorer in new Hurun Rich List|publisher=Global Times|accessdate=26 tháng 9 năm 2012}}</ref> Thị trường bán lẻ nội địa của Trung Quốc có giá trị 20.000 tỷ tệ (3.200 tỷ USD) vào năm 2012<ref>{{chú thích web|url=http://www.chinadaily.com.cn/bizchina/2013-01/18/content_16137193.htm|title=China retail sales growth accelerates|work=China Daily|date=ngày 18 tháng 1 năm 2013|accessdate=ngày 26 tháng 4 năm 2013}}</ref> và tăng trưởng trên 12%/năm vào năm 2013,<ref>{{chú thích web|url=http://www.globaltimes.cn/content/774919.shtml#.UXohd2S9LCQ|title=China's retail sales up 12.4 pct in Q1|work=Global Times|date=ngày 15 tháng 4 năm 2013|accessdate=ngày 26 tháng 4 năm 2013}}</ref> trong khi thị trường xa xỉ phẩm phát triển mạnh, với 27,5% thị phần toàn cầu vào năm 2010.<ref name="Ref_abq">[http://www.chinadaily.com.cn/2010-03/03/content_9536600.htm "Super Rich have Craze for luxury goods"]. ''China Daily''. 3 tháng 3 năm 2010. Truy cập 4 tháng 3 năm 2010.</ref> Tuy nhiên, trong những năm gần đây, tăng trưởng kinh tế nhanh chóng của Trung Quốc góp phần vào lạm phát tiêu thụ nghiêm trọng,<ref>[http://www.businessweek.com/news/2011-10-14/china-inflation-exceeding-6-limits-wen-s-scope-for-easing.html "China inflation exceeding 6%"]. ''BusinessWeek''. 14 tháng 10 năm 2011. Truy cập 18 tháng 10 năm 2011.</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/7349896.stm "Steep rise in Chinese food prices"]. [[BBC]]. 16 tháng 4 năm 2008. Truy cập 18 tháng 10 năm 2011.</ref> làm gia tăng các quy định của chính phủ.<ref name="FT9.1">[http://www.ft.com/cms/s/0/9d2d2b36-f939-11e0-9d4e-00144feab49a.html#axzz1b5h0AcC9 "China's GDP grows 9.1% in third quarter"]. ''[[Financial Times]]''. 18 tháng 10 năm 2011. Truy cập 16 tháng 7 năm 2013.</ref> Trung Quốc có bất bình đẳng kinh tế ở mức độ cao,<ref>{{chú thích báo|title=Income inequality on the rise in China|url=http://www.aljazeera.com/indepth/features/2012/12/2012122311167503363.html|newspaper=Al Jazeera|date=ngày 12 tháng 1 năm 2013}}</ref> và tăng lên trong các thập niên vừa qua.<ref>{{chú thích báo|title=Inequality in China: Rural poverty persists as urban wealth balloons|url=http://www.bbc.co.uk/news/business-13945072|newspaper=BBC News|date=ngày 29 tháng 6 năm 2011}}</ref>
 
Đến cuối năm 2012, số người nghèo tại khu vực nông thôn của Trung Quốc là khoảng 98,99 triệu theo chuẩn nghèo Trung Quốc, chiếm 10,2% dân số khu vực nông thôn.<ref>{{chú thích web| url =http://news.xinhuanet.com/english/china/2013-02/26/c_124391002.htm | tiêu đề =China's rural poor population declines | ngày =26 tháng 2 năm 2013 | ngày truy cập =30 tháng 10 năm 2014 | nơi xuất bản=Tân Hoa xã }}</ref> Một báo cáo của Đại học Bắc Kinh cho biết theo số liệu thu nhập năm 2012, 1% các gia đình giàu có nhất tại Trung Quốc sở hữu hơn 1/3 giá trị tài sản toàn quốc, 25% các gia đình nghèo nhất chiếm 1% giá trị tài sản toàn quốc.<ref>{{chú thích web| url =http://www.vietnamplus.vn/con-so-giat-minh-ve-khoang-cach-giau-ngheo-tai-trung-quoc/272977.vnp | tiêu đề =Con số giật mình về khoảng cách giàu nghèo tại Trung Quốc | ngày =26 tháng 7 năm 2014 | ngày truy cập =30 tháng 10 năm 2014 | nơi xuất bản=Thông tấn xã Việt Nam}}</ref>
 
===行者===
Ngoài công nghệ sản xuất quy mô, nền kinh tế Trung Hoa lục địa còn có những điểm nghiêm trọng trực tiếp liên quan đến tội phạm và những đường dây buôn [[hàng giả]]. Hoa lục là nguồn xuất phát của 70% lượng hàng giả bị tịch thu trên toàn thế giới trong khoảng những năm 2008-2010. Tổng giá trị hàng giả trên thế giới là khoảng 25 tỷ USD, tương đương với 2% tổng mậu dịch thế giới. Gộp chung các tổ chức phạm pháp [[buôn người]], buôn hàng tiêu thụ, [[dược phẩm]], lâm sản và dã thú bị nghiêm cấm, Các tổ chức buôn hàng giả tại vùng Đông Á có lợi nhuận mỗi năm lên khoảng 90 tỷ USD.<ref>[http://www.scmp.com/news/china/article/1215994/counterfeit-goods-china-make-almost-2pc-world-trade "Counterfeit goods China make almost 2 percent of world trade"]</ref> Riêng tại Hoa kỳ thì 87% hàng giả bị nhà chức trách bắt được là làm ở Hoa lục.<ref name="businessinsider.com">[http://www.businessinsider.com/most-counterfeit-goods-are-from-china-2013-6 "Most counterfeit goods are from China"]</ref>
 
Hàng giả được bày bán công khai. Bắc Kinh tuy có ra tay dẹp bỏ hàng giả nhưng phần thi hành lỏng lẻo, lại vì chính quyền [[tham nhũng]] nên nhà sản xuất vẫn có thể [[hối lộ]] luồn lách để hoạt động như thường.<ref name="businessinsider.com"/> Có địa phương như [[Yimu]] sống về sản xuất hàng giả. Công nghệ hàng giả quy mô đến mức chính quyền ngần ngại không dám dẹp bỏ vì đây là mối sinh nhai, cung cấp công ăn việc làm cho hàng triệu người.<ref>[http://abcnews.go.com/WNT/Story?id=130381&page=1 "China Big in Counterfeit Goods"]</ref>
 
==註釋==
<references/>
 
{{Wikipedia|Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa}}

版㵋一𣅶13:12、𣈜17𣎃1𢆥2023

𢷮向𦤾: